{
  "$type": "site.standard.document",
  "bskyPostRef": {
    "cid": "bafyreigokad2pdydgrf3dooqimcgk5vnhb6g5yhoqi5d6nn7hu3vh7bvhi",
    "uri": "at://did:plc:wib47ggfushco6az6mwbz77k/app.bsky.feed.post/3mpqmgvqygu62"
  },
  "coverImage": {
    "$type": "blob",
    "ref": {
      "$link": "bafkreiagig55kxueeukubw4uqlo6dlwyeicxw2jqxlb5xrqoaft5ty2joq"
    },
    "mimeType": "image/jpeg",
    "size": 28989
  },
  "description": "Çfarë ndryshonte në Deklaratën Kushtetuese të 2 korrikut 1990 nga Kushtetuta e 7 shtatorit?",
  "path": "/si-u-shpall-kosova-republike-nen-shtypjen-serbe-1990/",
  "publishedAt": "2026-07-03T13:06:59.000Z",
  "site": "https://zhurma.press",
  "tags": [
    "LDK",
    "ASHAK",
    "Fjala"
  ],
  "textContent": "PRISHTINË — Më 2 korrik 1990, Kuvendi i Kosovës miratoi Deklaratën Kushtetuese, duke shpallur Kosovën njësi të veçantë brenda federatës jugosllave. Ky akt, i njohur si gurthemel i pavarësisë, u ndërmor në një kontekst të tensionuar: Serbia kishte shfuqizuar autonominë e Kosovës dhe fillonte serbizimin e saj, ndërsa shqiptarët përballeshin me diskriminim sistematik dhe tortura.\n\nDeklarata u miratua nga delegatët e Kuvendit, të cilët ishin të vetëdijshëm për momentin historik. Ajo shprehte aspiratat shekullore të popullit shqiptar për mëvetësi shtetërore dhe territoriale nga Serbia. Në ato kohë, LDK-ja drejtonte një lëvizje të fuqishme demokratike, ndërsa shpërbërja e Jugosllavisë ishte tashmë e dukshme.\n\nDy muaj më vonë, më 7 shtator 1990, të njëjtët delegatë nxorën Kushtetutën e Republikës së Kosovës, duke e shpallur zyrtarisht Kosovën Republikë. Ky akt juridik konfirmoi vullnetin e popullit për shtetësi, por Serbia reagoi menjëherë: vendosi gjendjen e jashtëzakonshme, suprimoi me forca ushtarake institucionet kosovare dhe mbylli Kuvendin, Këshillin Ekzekutiv, si dhe institucionet shkencore, arsimore e kulturore.\n\nDeklarata Kushtetuese e 2 korrikut shënon fillimin e shtetësisë së Kosovës, një proces që vazhdon deri sot. Në atë kohë, Akademia e Shkencave dhe e Arteve të Kosovës (ASHAK) kishte paraqitur një rezolutë që kërkonte pozicion kushtetues dhe juridik për Kosovën, duke artikuluar qartë aspiratat e popullit. Rezoluta e ASHAK-ut u bë baza për Deklaratën Kushtetuese.\n\nIlaz Ramajli, një nga aktorët e asaj periudhe, thekson se Kosova ishte në fazën e parë të një veprimi ligjor për të shprehur vullnetin e popullit në formë kushtetuese. Ai kujton se dekompozimi i Jugosllavisë ishte tashmë i dukshëm, dhe Kosova, si ish-republikat e tjera, aspironte të bëhej njësi federale. Por, ndryshe nga ato, Kosova u detyrua të ndërmarrë hapa mbrojtës për të ruajtur identitetin e saj.\n\nDeklarata Kushtetuese bashkoi popullin shqiptar në rrugën e pavarësisë. Pavarësisht shtypjes dhe dhunës serbe, ky akt mbeti simbol i qëndresës dhe i vazhdimësisë së përpjekjeve për liri. Sot, Kosova qëndron si rezultat i sakrificave të atyre që luftuan politikisht dhe ushtarakisht për të.\n\nKy moment historik nuk mund të mohohet: Deklarata e 2 korrikut 1990 ishte hap i parë drejt shtetësisë, një proces që kulmoi me pavarësinë e Kosovës në vitin 2008.\n\n_Burim:_ Fjala\n_— Redaksia ZHURMA_",
  "title": "Si u shpall Kosova Republikë nën shtypjen serbe më 2 korrik 1990?",
  "updatedAt": "2026-07-07T00:16:13.936Z"
}