{
  "$type": "site.standard.document",
  "bskyPostRef": {
    "cid": "bafyreihbpxmwfhnmlbryddpmmf3dth72div7qxmzgp4qmudhfaqz4aycie",
    "uri": "at://did:plc:wib47ggfushco6az6mwbz77k/app.bsky.feed.post/3mplun2kcq4d2"
  },
  "coverImage": {
    "$type": "blob",
    "ref": {
      "$link": "bafkreiepefguxnpegudtjonjf57bgxc5egnclcctnk7gjdkad3thktj2zq"
    },
    "mimeType": "image/png",
    "size": 63020
  },
  "description": "Cilat janë argumentet juridike të Prof. Dr. Fejzulla Berishës mbi vazhdimësinë kushtetuese nga viti 1990 deri në pavarësi?",
  "path": "/deklarata-kushtetuese-2-korriku-1990-vazhdimesia/",
  "publishedAt": "2026-07-01T15:50:17.000Z",
  "site": "https://zhurma.press",
  "tags": [
    "Dielli"
  ],
  "textContent": "— Prof. Dr. Fejzulla Berisha argumenton se shteti nuk është thjesht një akt i vetëm vullneti politik, por një proces i gjatë historik e normativ. Sipas tij, Deklarata Kushtetuese e 2 Korrikut 1990 shërbeu si pika e rilindjes juridike të subjektivitetit politik të Kosovës, duke reaguar ndaj krizës së thellë kushtetuese të kohës.\n\nBerisha shpjegon se Kushtetuta e Jugosllavisë e vitit 1974 i kishte dhënë Kosovës kompetenca të gjera, por ndryshimet e vitit 1989 i suprimuan ato në mënyrë të njëanshme. Kjo kthesë solli centralizimin nga Beogradi, përjashtimin masiv të shqiptarëve nga institucionet dhe cenimin sistematik të të drejtave themelore të njeriut.\n\nDeklarata e 2 Korrikut nuk shihet thjesht si akt politik, por si shprehje e një vetëdijeje juridike të organizuar. Në doktrinën moderne, ky fenomen quhet konstitucionalizëm i rezistencës, ku e drejta përdoret si instrument mbrojtës i rendit kushtetues për të riafirmuar subjektivitetin e Kosovës dhe për të kërkuar barazi në federatë.\n\nAutori këtë proces e krahason me rastet e shteteve baltike nën pushtimin sovjetik, ku aktet e sovranitetit kushtetues shënuan fillimin e rikthimit të pavarësisë. Ai thekson se parimi i vetëvendosjes së popujve, i mishëruar në Kartën e Kombeve të Bashkuara dhe Aktin Final të Helsinkit të vitit 1975, është shtylla e këtij procesi.\n\nSipas Berishës, rasti i Kosovës është një shembull i veçantë ku mohimi i vetëvendosjes së brendshme evoluoi në kërkesë për vetëvendosje të jashtme. Kjo evolucion juridike bazohet në dy dimensione: pjesëmarrjen demokratike dhe, në raste të jashtëzakonshme, të drejtën e shkëputjes nga shteti që mohon këto të drejta.\n\nVazhdimësia kushtetuese nga viti 1990 deri në 2008 shënon një zinxhir të pandërprerë që nis me Deklaratën, kalon në Kushtetutën e Kaçanikut dhe Referendumin e vitit 1991, deri te Lufta Çlirimtare e UÇK-së dhe ndërhyrja e NATO-s në vitin 1999.\n\nKy proces, i përmbyllur me shpalljen e pavarësisë në 2008, dëshmon ekzistencën e një vazhdimësie të qartë juridike. Berisha konkludon se kjo zinxhir institucionale përbën bazën legjitime të shtetësisë së Republikës së Kosovës, duke e lidhur rezistencën e viteve '90 me jurisprudencën ndërkombëtare.\n\n_Burim:_ Dielli\n_— Redaksia ZHURMA_",
  "title": "Pse konsiderohet Deklarata e 2 Korrikut si 'gurthemeli' i shtetësisë së Kosovës?",
  "updatedAt": "2026-07-01T15:50:17.976Z"
}