{
  "$type": "site.standard.document",
  "bskyPostRef": {
    "cid": "bafyreig3cxndqfna3ufzsfeyydjfstjbtvrh7ydkr4symarmlicfigpozy",
    "uri": "at://did:plc:wib47ggfushco6az6mwbz77k/app.bsky.feed.post/3mpb57sz4bgr2"
  },
  "coverImage": {
    "$type": "blob",
    "ref": {
      "$link": "bafkreickgqi3y6p2wfout5t3jae4mhgxnktp2ndysh5fpflj45xsyfn6ye"
    },
    "mimeType": "image/jpeg",
    "size": 155148
  },
  "description": "Pse arkitektura dhe pushteti kërkojnë të kontrollojnë kujtesën historike?",
  "path": "/cfare-synon-libri-the-albanian-file-sipas-auron-tares/",
  "publishedAt": "2026-06-27T09:24:37.000Z",
  "site": "https://zhurma.press",
  "tags": [
    "BalkanWeb"
  ],
  "textContent": "TIRANË — Auron Tare analizon librin e Edi Ramës \"The Albanian File\" përmes një kujtimi personal nga Butrinti, ku takimi me dy arkitektë të shquar botërorë — Richard Rogers dhe Norman Foster — shërben si pikënisje për një reflektim mbi marrëdhënien midis pushtetit, peizazhit dhe kujtesës historike.\n\nTare rrëfen një shëtitje në Butrint me Rogers, i cili, pasi vizitoi ujësjellësin romak të Vrinës, theksoi: \"Asnjëherë mos i lini arkitektët të udhëheqin ëndrrat tuaja. Ata gjithmonë kërkojnë përjetësinë e tyre.\" Kjo thënie, sipas Tares, shkon përtej arkitekturës dhe prek thelbin e autokracive, të cilat synojnë të kontrollojnë jo vetëm njerëzit, por edhe peizazhin dhe kujtesën.\n\nNë analizën e tij, \"The Albanian File\" nuk është thjesht një projekt arkitekturor, por \"anatomia e një mendësie\" që kërkon të lërë gjurmë në histori. Tare paralajmëron se kur pushteti e trajton historinë si instrument ambicieje, arkitektura humb funksionin e saj artistik dhe shndërrohet në mjet të vanitetit politik, duke ndikuar drejtpërdrejt në kujtesën kolektive.\n\nTakimi me Rogers dhe Foster në një darkë në Korfuz, ku diskutuan mbi ndikimin e ndërtimit në trashëgimi, u bë një leksion për Taren. Rogers, veçanërisht, theksoi se arkitektët synojnë pavdekësinë përmes veprave të tyre, një ide që Tare e lidh me dëshirën e pushtetit për të kontrolluar historinë.\n\nLibri i Ramës, sipas Tares, ilustron këtë synim: pushteti nuk mjaftohet me ndryshimin e peizazhit, por kërkon të vulosë historinë me emrin e tij. Kjo nuk është thjesht një çështje arkitekturore, por një strategji për të zotëruar kujtesën kolektive dhe për të arritur pavdeksinë përmes ndërtimeve monumentale.\n\nTare kujton se Rogers foli për zellin e Perandorit August për ndërtimet monumentale si shprehje e dominimit mbi hapësirën. Kjo ide, e zbatuar në kontekstin shqiptar, tregon se si pushteti mund të shfrytëzojë trashëgiminë për të imponuar vullnetin e tij mbi ndërgjegjen e njerëzve.\n\nAnaliza e Tares përfundon me një paralajmërim: kur arkitektura shndërrohet në mjet politik, ajo humb vlerën e saj artistike dhe bëhet pjesë e një loje ambicieje që synon të kontrollojë jo vetëm hapësirën, por edhe kujtesën e një kombi.\n\n_Burim:_ BalkanWeb\n_— Redaksia ZHURMA_",
  "title": "Çfarë synon libri 'The Albanian File' sipas Auron Tares?",
  "updatedAt": "2026-06-27T09:24:39.757Z"
}