{
  "$type": "site.standard.document",
  "bskyPostRef": {
    "cid": "bafyreie44ne4itoqmxfrzsap6m2whjsd6jntrtac5zebfzl67cco535s2i",
    "uri": "at://did:plc:wib47ggfushco6az6mwbz77k/app.bsky.feed.post/3mozfxpkjvru2"
  },
  "coverImage": {
    "$type": "blob",
    "ref": {
      "$link": "bafkreifclfs3bzapkglmmpjik3hp66jqrloty7ykfyijv3m3hhqvp5bj3u"
    },
    "mimeType": "image/jpeg",
    "size": 11044
  },
  "description": "Pse vazhdon të lexohet 'Tuneli' i shkrimtarit argjentinas me gjysh nga San Martino di Finita?",
  "path": "/ernesto-sabato-pervjetori-lindje-rrenje-arbereshe/",
  "publishedAt": "2026-06-24T07:39:51.000Z",
  "site": "https://zhurma.press",
  "tags": [
    "KultPlus"
  ],
  "textContent": "BUENOS AIRES — Më 24 qershor 1911 lindi në Rojas të Argjentinës Ernesto Sabato, një prej shkrimtarëve më të rëndësishëm të letërsisë hispanike të shekullit XX. Biri i emigrantëve italianë Francesco Sabato dhe Giovanna Maria Ferrari, ai mbante në gjak edhe prejardhje arbëreshe: gjyshi i tij vinte nga San Martino di Finita.\n\nSabato studioi fizikë dhe matematikë në National University of La Plata, ku mori doktoraturën. Kërkimet i zhvilloi në Curie Institute, por paralelisht u afrua me rrymat surrealiste që do të ndikonin në krijimtarinë e tij. Gjatë viteve ’30 ishte aktiv në lëvizjet komuniste argjentinase, më vonë u largua nga politika dhe iu përkushtua letërsisë.\n\nNë vitet ’40 nisi të botojë ese, duke u lidhur me figura të njohura si Jorge Luis Borges, Albert Camus dhe Thomas Mann. Fama ndërkombëtare erdhi më 1948 me romanin _The Tunnel_ (“Tuneli”), një nga veprat më të njohura të letërsisë moderne latino-amerikane.\n\nMë pas botoi _On Heroes and Tombs_ (“Mbi heronjtë dhe varret”), i konsideruar nga kritikët si një ndër romanet më të rëndësishme të shekullit XX, si dhe _Abaddon the Exterminator_. Vepra e tij _The Writer and His Ghosts_ u përkthye edhe në shqip. Në fund të jetës, Sabato vizitoi Shqipërinë dhe u nderua me Çmimin Kadare për “Tunelin”, të sjellë në shqip nga përkthyesja Mira Meksi.\n\nAi vdiq më 30 prill 2011, në moshën 99-vjeçare. Trashëgimia e tij letrare vazhdon të studiohet në mbarë botën — një rrjedhë që lidh San Martino di Finitën me Rojas, dhe që në Shqipëri mori formën e një çmimi kombëtar.\n\n_Burim:_ KultPlus\n_— Redaksia ZHURMA_",
  "title": "Ernesto Sabato, shkrimtari me rrënjë arbëreshe që fitoi Çmimin Kadare",
  "updatedAt": "2026-06-24T07:39:52.135Z"
}