Pse NATO dhe SHBA po zvogëlojnë forcat e KFOR-it në Kosovë?

PRISHTINË — Vendimi i NATO-s dhe SHBA-së për të zvogëluar gradualisht forcat paqeruajtëse në Kosovë ka ngritur pikëpyetje mbi sigurinë. Gjenerali amerikan Alexus Grynkewich, Komandanti Suprem i Forcave Aleate për Evropën, theksoi se institucionet vendore janë bërë më të afta për të menaxhuar sigurinë në vend.

Ky ndryshim gradual gjatë vitit të ardhshëm vjen si rrjedhojë e situatës së përmirësuar në terren, sidomos pas masave të qeverisë Kurti në veri. Megjithatë, kjo lëvizje nxit debate mbi atë se pse po optimizohet prania e trupave të KFOR-it në Kosovë në këtë moment.

Para se Pentagoni të shpallte shkurtimet, senatorë amerikanë nga të dyja partitë alarmuan për tërheqjen. Sipas tyre, një lëvizje e parakohshme mund të destabilizojë sigurinë e brishtë në Ballkanin Perëndimor, duke inkurajuar hapur pretendimet dhe ndikimin e Rusisë dhe Serbisë.

Aktualisht, SHBA-të mbajnë 600 trupa nga 4600 gjithsej sa ka KFOR-i pas përforcimeve të bëra pas sulmit në Banjskë në vitin 2023. Derisa numri i saktë i zvogëlimit nuk dihet, mbetet e paqartë si do të ndryshojë prania e KFOR-it pas planeve të SHBA-së.

Ky rishikim vjen gjithashtu mes presioneve të brendshme të Uashingtonit. Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth kritikon anëtarët e NATO-s që nuk paguajnë mjaftueshëm për mbrojtjen, duke paralajmëruar një rishikim gjashtëmujor të trupave, ndërsa Sekretari i Përgjithshëm Mark Rutte u përpoq të minimizojë shqetësimet në Bruksel.

Në Serbi, analistët pro-tërheqjes shpresojnë se ky zvogëlim do të çojë në largimin e plotë të forcave shumëkombëshe, duke mundësuar kthimin e trupave serbe si para vitit 1999. Këto pretendime merren seriozisht në Prishtinë, ku po investohet vazhdimisht në ngritjen e kapaciteteve të FSK-së.

Përballë këtyre zhvillimeve, Kosova duhet të shfrytëzojë pesë vitet e ardhshme për të rritur buxhetin e mbrojtjes dhe për të modernizuar ushtrinë e saj përmes blerjes së armëve. Ky forcim i institucioneve të sigurisë do të çonte drejt largimit nga mbikëqyrja ndërkombëtare dhe mbrojtjes së pavarur të sovranitetit.

Burim: Portalb — Redaksia ZHURMA