{
  "$type": "site.standard.document",
  "bskyPostRef": {
    "cid": "bafyreih4jamzueipdpdqwxgkedzgxj7uagtpl24g6ehg5itucgikrf2gc4",
    "uri": "at://did:plc:wib47ggfushco6az6mwbz77k/app.bsky.feed.post/3molkxbxkvad2"
  },
  "coverImage": {
    "$type": "blob",
    "ref": {
      "$link": "bafkreiblile2m6kmwnzu6jpnukryqx5sgomdg3kzwvm7ilikprpet7xy4i"
    },
    "mimeType": "image/jpeg",
    "size": 58204
  },
  "description": "QKRMT dhe Pro Peace Kosovo hapën ekspozitën me skanimet e irisit, portrete dhe rrëfime të grave e burrave të mbijetuar — dhe familjarëve të tyre që bartin traumën bashkërisht.",
  "path": "/ekspozita-sy-me-sy-viktimat-dhunes-seksuale-luftes/",
  "publishedAt": "2026-06-18T19:31:52.000Z",
  "site": "https://zhurma.press",
  "tags": [
    "Telegrafi"
  ],
  "textContent": "PRISHTINË — Ekspozita “Sy më sy – Eye to Eye”, e hapur nga Qendra Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës (QKRMT) bashkë me Pro Peace Kosovo, solli para publikut historitë e grave dhe burrave të mbijetuar nga dhuna seksuale gjatë luftës në Kosovë — dhe të familjarëve të tyre, që për vite kanë bartur peshën e traumës dhe stigmës.\n\nDrejtoresha e QKRMT-së, Feride Rushiti, tha se emri synon të vendosë publikun “përballë të vërtetës së dhimbshme” të të mbijetuarve. “Shpeshherë kur duam t'i kërkojmë të vërtetën dikujt themi: më shiko në sy”, shpjegoi ajo — ekspozita tregon dhimbjen, forcën dhe guximin e atyre që guxuan të flasin.\n\nSkanimet e irisit dhe portretet, vendosur përkrah rrëfimeve personale, bënë të dukshëm jo vetëm të mbijetuarit, por edhe familjarët e tyre. “Mijëra familje kanë bashkëjetuar me traumën dhe kanë mbajtur peshën e stigmës bashkërisht”, tha Rushiti, duke kujtuar se shumë prej tyre nuk kanë ende gatishmërinë të flasin ose të kërkojnë drejtësi.\n\nUshtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, tha se vuajtja nuk përfundoi me luftën: “Dhimbjes iu shtua heshtja, mosbesimi, gjykimi e frika për të treguar.” Ajo i cilësoi të mbijetuarit si “përgjegjësi shtetërore” dhe bëri thirrje që personat e dhunuar gjatë luftës në Kosovë të aplikojnë për njohjen e statusit.\n\nHaxhiu njoftoi gjithashtu se brenda objekteve të Kuvendit dhe Presidencës është hapur një zyrë “për mbështetjen e të mbijetuarve të dhunës seksuale gjatë luftës” — hapësirë e sigurt për dëgjim dhe mbështetje. “Republika u ka borxh njohje, kujdes, drejtësi dhe jetë me dinjitet”, tha ajo.\n\nAmbasadori britanik Jonathan Hargreaves tha se gjatë bisedave me të mbijetuarit ka dëgjuar gjithmonë “të njëjtin mesazh të thjeshtë”: “ne duam të dëgjohemi, duam të njihemi dhe duam të trajtohemi me respekt.” Ai vlerësoi punën e Kosovës në adresimin e dhunës seksuale të lidhur me konfliktin si “shembull për mbarë botën”.\n\nAmbasadori gjerman Rainer Rudolph tha se skanimet e irisit dhe portretet nuk janë thjesht vepra arti — ato janë “homazh i fuqishëm dhe prekës” për njerëzit që u përballën me autorët e krimeve ndaj tyre. Dekada pas luftës, mesazhi i të mbijetuarve mbetet i njëjtë: njohje, respekt dhe dinjitet.\n\n_Burim:_ Telegrafi\n_— Redaksia ZHURMA_",
  "title": "Si e thyen heshtjen ekspozita 'Sy më sy' e QKRMT-së?",
  "updatedAt": "2026-06-18T19:31:52.237Z"
}