{
  "$type": "site.standard.document",
  "bskyPostRef": {
    "cid": "bafyreidmxrchqvcvpskj6duzyphk4g66o37k4wskciwdg7vlf66j5a5nuy",
    "uri": "at://did:plc:wib47ggfushco6az6mwbz77k/app.bsky.feed.post/3mof4gq2iocj2"
  },
  "coverImage": {
    "$type": "blob",
    "ref": {
      "$link": "bafkreicugigytagvliccv3sisysymf2mdvfzsotibygtbnkt2bv62xwo3y"
    },
    "mimeType": "image/jpeg",
    "size": 69680
  },
  "description": "Pse trashëgimia e tij intelektuale rrezikon të mbetet e pabotuar?",
  "path": "/cfare-fshihet-ne-arkiven-e-xhemal-brojes-20-vjet-pas-vdekjes/",
  "publishedAt": "2026-06-16T05:56:03.000Z",
  "site": "https://zhurma.press",
  "tags": [
    "BalkanWeb"
  ],
  "textContent": "TIRANË — Gjithë çka ka mbetur nga Xhemal Broja prehet në një shtëpi të vjetër në \"Rrugë të Dibrës\". Pas një muaji mbushen 20 vjet nga vdekja e një prej themeluesve të Teatrit Popullor, që ngriti një ngrehinë dijesh për artin skenik kur 3/4 e popullsisë ishte analfabete.\n\nI lindur më 24 mars 1918 në Shkodër, Broja ndoqi gjimnazin françeskan e studimet për drejtësi në Grenobël të Francës. Aty ndiqte njëkohësisht kursin e letërsisë dhe dramaturgjisë dhe u aktivizua në Partinë Komuniste Franceze. Në 1939 protestoi përballë konsullatës italiane, ku hartoi dhe mbajti fjalimin e rastit.\n\nPër shkaqe financiare i ndërpreu studimet për t'i vazhduar në Itali me të shoqen, Selfixhe Brojën, dhe shokun Qemal Stafë. U kthyen në Shkodër, ku hapën një librari që u bë qendër kulture e patriotizmi. Pas demonstratës së 22 shkurtit 1942, ajo u arrestua; ai kaloi në ilegalitet dhe u hodh në zonën e Postribës, ku u krijua bërthama e batalionit \"Perlat Rexhepi\". Në gusht 1944 deri në çlirim, ai drejtoi teknikën e shtypit ilegal.\n\nPas luftës u thirr në Tiranë për organizimin e Teatrit Popullor, ku punoi 20 vjet si drejtor e dramaturg. Ndihmoi në ngritjen e Teatrit të Operës, Baletit, Kukullave dhe atyre në rrethe. Në Institutin \"Aleksandër Moisiu\" përgatiti studentë në mungesë totale tekstesh, duke shkruar vetë materialet.\n\nAi përpiloi veprat themelore \"Mjeshtëria e aktorit\", \"Historia e Artit Dramatik\", \"Metodika e artit teatral\", \"Fjalori teatral\", \"Historia e teatrit shqiptar\" dhe \"Historia e Teatrit Botëror\". Shkroi dramat \"Nën okupacion\", \"Përleshja\", \"Bajram Curri\", \"Majlinda\" dhe \"Rrënjë të thella\". Përktheu veprat \"Shkolla e burrave\", \"Zëvendësi\", \"Valsi i Titanikut\" dhe \"Qeni i kopshtarit\", disa në bashkëtim me Selfixhen. Aktori Timo Flloko e kujton si pedagog erudit.\n\nE bija, Sashenka Gjergji, tregon se i ati la gjithçka në dorëshkrim. Ka kërkuar t'i botojë tekstet e historisë së teatrit, por botuesit kërkojnë para. Në arkivë ndodhen skedat për Teatrin Popullor, \"Migjeni\", Kinostudion, fjalë të urta dhe anekdota popullore. Familja u përball me persekutimin e regjimit: më 23 mars 1946 u përjashtuan nga partia si \"armiq\", u shpallën agjentë të misionit amerikan dhe u internuan në janar 1947 në Kurvelesh. Edhe pas rehabilitimit të përkohshëm, më 1966 u internojnë përsëri me vajzën 15-vjeçare në Sektor të Lushnjes.\n\n_Burim:_ BalkanWeb\n_— Redaksia ZHURMA_",
  "title": "Çfarë fshihet në arkivën e Xhemal Brojës, 20 vjet pas vdekjes?",
  "updatedAt": "2026-06-16T05:56:04.065Z"
}