{
  "$type": "site.standard.document",
  "bskyPostRef": {
    "cid": "bafyreicj3ejpr3kbc6ouud26qj3qsucoepfqewhhjbedowsxqpogfeduea",
    "uri": "at://did:plc:wib47ggfushco6az6mwbz77k/app.bsky.feed.post/3mobk2n5thzf2"
  },
  "coverImage": {
    "$type": "blob",
    "ref": {
      "$link": "bafkreic2slgkfpcka65xc3ovceurpxjsz2iatrmoty5jhojrvsggidfn5e"
    },
    "mimeType": "image/jpeg",
    "size": 31142
  },
  "description": "Artisti kosovar flet për dualizmin e krijimtarisë së tij midis traumës së luftës në kampin e Kukësit dhe ekspozimit të punëve në muzetë më të mëdhenj të botës.",
  "path": "/petrit-halilaj-kujtesa-kosoves-art-boteror/",
  "publishedAt": "2026-06-14T19:49:12.000Z",
  "site": "https://zhurma.press",
  "tags": [
    "Telegrafi"
  ],
  "textContent": "PRISHTINË — Artisti i njohur kosovar, Petrit Halilaj, ka folur mbi rrugëtimin e tij artistik dhe jetësor në një intervistë për Telegrafin. Ai ka treguar se si kujtesa e luftës dhe trauma e Kosovës mund të shndërrohen në një gjuhë botërore të artit bashkëkohor, pa u kthyer në një burg për të ardhmen.\n\nGjatë fëmijërisë së tij në kampin e refugjatëve në Kukës, Halilaj vizatonte me të dyja duart: me njërën zogjtë dhe me tjetrën skenat e luftës. Ky dualizëm mbetet shtylla kryesore e krijimtarisë së tij edhe sot, ku arti lëkundet midis dëshmisë së dhimbjes dhe kërkesës për fluturim.\n\nSipas artistit, dora e parë e krijimit funksionon si arkiv që mbledh përshtypjet e luftës, dëbimit dhe efekteve të projektit imperial të Serbisë. Ndërkaq, dora tjetër refuzon që e tashmja të jetë përsëritje e tragjedisë, duke sjellë alternativa të reja e duke mos lejuar që trauma të fshihet për komoditet.\n\nHalilaj thekson se nuk e mendon kujtesën si një muze me koleksione të fiksuara, por si një element të gjallë si toka apo bari. Ai shprehet skeptik ndaj nostalgjisë kur ajo e mohon rëndësinë e së tashmes dhe tenton të ndërtojë identitetin mbi bazën e dhimbjes historike.\n\nPër artistin, kujtesa e tij nuk kufizohet vetëm në Runik dhe Kosovë, por ajo tashmë shtrihet edhe në qendra të mëdha si Berlini, Nju-Jorku, Meksika dhe Madridi. Kjo hapësirë përfshin dashurinë, miqtë, trupat queer që kërkojnë vendin e tyre dhe një botë që imagjinohet ndryshe.\n\nInstalacioni i tij i fundit, i titulluar \"Abetare\" dhe i vendosur në çatinë e Muzeut Metropolitan të Artit (The Met) në Nju-Jork për vitin 2024, pasqyron këtë koncept. Ky art kërkon të krijojë hapësira ku dhimbja e kaluar njihet dhe trajtohet, por pa u lejuar të kthehet në burg.\n\nNë këtë proces të gjatë të zhvillimit të tij, një rol të veçantë ka pasur edhe psikologu italian Angelo. Ai i kishte ruajtur me shumë kujdes vizatimet e fëmijërisë së artistit nga periudha e kampit, duke shërbyer si një dëshmi e rëndësishme për krijimin e tij të mëvonshëm.\n\n_Burim:_ Telegrafi\n_— Redaksia ZHURMA_",
  "title": "Si e shndërron Petrit Halilaj kujtesën e Kosovës në art botëror?",
  "updatedAt": "2026-06-18T21:46:26.541Z"
}