{
  "$type": "site.standard.document",
  "bskyPostRef": {
    "cid": "bafyreieem4fp7yq22k4jg7g3ljeviw5b6gjnujki3fvevi2cx3zdfjuu7a",
    "uri": "at://did:plc:wib47ggfushco6az6mwbz77k/app.bsky.feed.post/3mnzq67qduu72"
  },
  "coverImage": {
    "$type": "blob",
    "ref": {
      "$link": "bafkreibikayqaqlt4sx6wvfj5fi6pe4o7fa6u6sqsb3elupwiymkteryym"
    },
    "mimeType": "image/jpeg",
    "size": 28829
  },
  "description": "Me rastin e 180-vjetorit të lindjes, Frashëri i Përmetit u kthye në qendër kujtese — por fjalimet festive u ndërprenë nga një kërkesë konkrete për rrugë, shkollë dhe investim shtetëror.",
  "path": "/naim-frasheri-180-vjet-nga-lindja-e-poetit-qe-i-dha-gjuhes-shqipe-shkolle-dhe-atdheu-varg/",
  "publishedAt": "2026-06-11T17:17:16.000Z",
  "site": "https://zhurma.press",
  "tags": [
    "Botasot — raportim nga \"Ditët Naimiane 2026\", fjalimet e Kotorrit, Brahimajt, Limanit, citimet e Spahiut",
    "Botasot — fjalimet e Hoxhës dhe Kotorrit, kërkesa për investime në Frashër",
    "ATA — biografi, vepra kryesore, roli në arsimin shqip",
    "BalkanWeb — biografi, formimi në Janinë, veprimtaria politike, vepra kryesore"
  ],
  "textContent": "TIRANË — Më 25 maj 1846, në fshatin Frashër të Dangëllisë, lindi Naim Frashëri. Shtatëdhjetë e katër vjet më vonë, më 20 tetor 1900, vdiq në Stamboll, i detyruar të jetonte jashtë atdheut që këndonte. Në mes, një jetë që e ndau mes formimit në Janinë, veprimtarisë në Lidhjen e Prizrenit dhe Shoqërinë e Stambollit, dhe një veprimtarie letrare që hartoi jo vetëm poezi, por edhe tekstet e para shkollore në gjuhën shqipe.\n\nKëtë vit, me rastin e 180-vjetorit të lindjes, Frashëri i Përmetit u kthye në qendër kujtese. Sipas _Botasot_ -it, më 24 dhe 25 maj 2026 u zhvilluan \"Ditët Naimiane 2026\", ku morën pjesë poetë, studiues, artistë dhe dashamirës të kulturës shqiptare nga trojet mbarëshqiptare dhe diaspora. Tomorr Kotorri, drejtues i Shoqatës Kulturore Atdhetare Mbarëkombëtare \"Vëllezërit Frashëri\", mbajti fjalën përshëndetëse. \"Naimi është poet, edukator, sinonimi i Shqipërisë, mësues i popullit,\" tha ai, sipas të njëjtit burim.\n\nKryebashkiakja e Përmetit, Alma Hoxha, u shpreh se kjo ditë duhet të shërbejë \"jo vetëm si kujtim i së shkuarës, por si një çast udhërrëfimi për të tashmen dhe për të ardhmen\", raporton _Botasot_. Kotorri shtoi një kërkesë konkrete: që Frashëri të kthehet në \"Mekë të shqiptarizmit\" përmes investimeve shtetërore dhe private. Ai theksoi mungesën e infrastrukturës rrugore, të shkollës, të shëndetësisë — dhe gjendjen ekonomike të vështirësuar të zonës.\n\nKy kontrast mes retorikës festive dhe gjendjes materiale të Frashërit nuk është i ri. _Botasot_ citon vetë Kotorrin që në kohën e Naim Frashërit, fshati kishte 350 shtëpi, afërsisht 1800 banorë, 22 lagje, 4 shkolla, 4 faltore, një mulli, një han — dhe tregëtinë më të madhe në Jug, midis 48 fshatrave e qyteteve përreth. \"Me atë zhvillim që kishte, numëroheshin 5 dyqane me xhama, të cilët në atë kohë nuk njiheshin,\" tha ai. Sot, sipas të njëjtin burim, rrugët janë pa asfalt dhe shërbimet bazë mungojnë.\n\nVepra letrare e Naim Frashërit është dokumentuar nga disa burime. Agjencia Telegrafike Shqiptare (_ATA_) dhe _BalkanWeb_ rendin tre vepra kryesore: poemën \"Bagëti e Bujqësia\", ku përshkroi bukuritë e vendit dhe jetën e njerëzve të thjeshtë; përmbledhjen \"Lulet e Verës\", me mendime filozofike; dhe poemën epike \"Istori e Skënderbeut\", që ngriti lart figurën e heroit kombëtar si simbol të qëndresës. Të dy burimet theksojnë se Frashëri hartoi edhe libra shkollorë, duke dhënë \"një ndihmesë të çmuar për zhvillimin e arsimit shqip\". _ATA_ e përshkruan gjuhën e tij si \"të pastër\", me \"ndjenjë njerëzore dhe frymë atdhetare\".\n\nNë ceremonitë e majit 2026, fjalën e mori edhe Haxhi Dede Edmond Brahimaj, kryegjyshi botëror i Urdhërit Bektashi (Baba Mondi), i cituar nga _Botasot_ : \"Naimi e shkriu jetën e vet për njerëzimin, për Perëndinë, për atdheun.\" Xhevat Limani, aktor dhe regjisor nga Struga e Maqedonisë së Veriut, tha se për \"50 e ca vjet\" i ka mbartur vargjet e Frashërit \"kudo nëpër botë\". Poeti Xhevahir Spahiu, gjithashtu i cituar nga _Botasot_ , i quajti tre vëllezërit Frashëri \"tre profetë\" që \"i dhanë frymë Shqipërisë, kur Shqipëria po jepte frymën e fundit\".\n\nVargu që përsëritet në tri nga katër burimet — \"Ti Shqipëri, më ep nder, më ep emrin shqipëtar\" — mbetet shënuesi më i njohur i tij. Por vargjet e tjera që _Botasot_ i riktheu në maj 2026, nga \"O malet' e Shqipërisë\", tregojnë një poet që këndon bukurinë fizike të vendit me një konkretësi që sot do ta quanim regionaliste: lisat e gjatë, fushat me lule, bregoret, lumenjtë e kulluar, çukat, kodrat, pyllet e gjelbëruar.\n\nBiografia politike e Frashërit del më pak nga burimet e furnizuara. _BalkanWeb_ e përmend pjesëmarrjen në Lidhjen e Prizrenit dhe në Shoqërinë e Stambollit, duke e lidhur me \"përhapjen e mësimit në gjuhën amtare\" dhe \"forcimin e ndjenjës së përkatësisë mes shqiptarëve\". Formimi i tij në gjimnazin \"Zosimea\" të Janinës — mes \"traditës orientale të vendlindjes dhe kulturës perëndimore\" — shënon një pikë të rrallë ku burimet e sotme prekin kontekstin e formimit të tij intelektual.\n\nCeremonia e 180-vjetorit, megjithatë, nuk u mbyll me analizë historike, por me një kërkesë infrastrukturore. Kotorri kërkoi rrugën e Frashërit me asfalt — dhe një angazhim që \"Shqipëria ta bëjë Frashërin\". Në këtë pikë, komemorimi i një figure të Rilindjes kthehet në matje të shtetit të sotëm: a është i aftë të ruajë vendin ku \"fjala e tij mori frymën e parë\"?\n\n_Burimet:_\n\n  * Botasot — raportim nga \"Ditët Naimiane 2026\", fjalimet e Kotorrit, Brahimajt, Limanit, citimet e Spahiut\n  * Botasot — fjalimet e Hoxhës dhe Kotorrit, kërkesa për investime në Frashër\n  * ATA — biografi, vepra kryesore, roli në arsimin shqip\n  * BalkanWeb — biografi, formimi në Janinë, veprimtaria politike, vepra kryesore\n\n\n\n_— Redaksia ZHURMA_",
  "title": "Naim Frashëri: 180 vjet nga lindja e poetit që i dha gjuhës shqipe shkollë dhe atdheu varg",
  "updatedAt": "2026-06-11T17:17:16.877Z"
}