Lista Serbe kundërshton mandatin e Rashiqit: kush e përfaqëson vërtet komunitetin serb?

PRISHTINË — Edhe pse rezultatet preliminare të KQZ-së tregojnë se Partia për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë e Nenad Rashiqit fitoi një mandat deputeti në zgjedhjet e 7 qershorit, Lista Serbe e konteston legjitimitetin e tij politik, duke pretenduar se ai është siguruar nga votat e shqiptarëve.

Lista Serbe, që sipas rezultateve preliminare ka fituar nëntë nga dhjetë mandatet e rezervuara për komunitetin serb, këmbëngul se është përfaqësuesja e vetme legjitime. Ajo e akuzon Rashiqin se po përpiqet t'ia "vjedhë" mandatin me vota të zgjedhësve që nuk i përkasin këtij komuniteti. Në zgjedhje, Lista Serbe mori rreth 43.000 vota, ndërsa partia e Rashiqit 5.285 vota.

Rashiq i hedh poshtë pretendimet dhe thotë se pjesën më të madhe të mbështetjes e ka marrë pikërisht nga serbët, si dhe nga votuesit e komuniteteve të tjera joshumicë. Ai thekson se si ministër për Komunitete dhe Kthim gjatë dy mandateve ka bashkuar interesat e komuniteteve të ndryshme.

Miodrag Marinkoviq nga Qendra për Veprime Shoqërore Afirmative (CASA) në Mitrovicë të Veriut thotë se juridikisht nuk ka dilemë për mandatin e Rashiqit, pasi partia e tij ka marrë mjaftueshëm vota për një vend deputeti. Sipas tij, kontestimi nuk buron nga procesi zgjedhor, por nga veprimtaria politike e Rashiqit si bashkëpunëtor i afërt i Albin Kurtit. "Thelbi i mosmarrëveshjes nuk është nëse mandati i tij është i ligjshëm, por nëse është përfaqësues", thekson Marinkoviq.

Ish-gjyqtari i Gjykatës Kushtetuese, Kadri Kryeziu, pohon se mandati është i ligjshëm. Ai citon vendimet e mëhershme të Gjykatës Kushtetuese sipas të cilave të gjithë mund të marrin vota nga komunitetet e tjera. Sipas Kushtetutës së Kosovës, nga 120 ulëse në Kuvend, 20 janë të rezervuara për komunitetet joshumicë — 10 për serbët dhe 10 për komunitetet e tjera.

Marinkoviq vlerëson se rasti i Rashiqit tregon një model më të gjerë të qeverisjes së Kurtit, i cili "shfrytëzon mospërputhjet në sistemin zgjedhor dhe ligjor që është krijuar për mbrojtjen e komuniteteve joshumicë, për të arritur qëllimet e tij politike". Sipas tij, kjo mundëson që një mandat i fituar nga një parti pa mbështetjen e shumicës së serbëve të kontrollojë pothuajse të gjitha pozitat politike që me ligj i takojnë komunitetit serb.

Debatit i shtohet edhe një precedent: Gjykata Supreme në vitin 2021 ia anuloi mbi 4.000 vota Adriana Hoxhiqit në komunat me shumicë serbe, duke i hequr mandatin. Por Gjykata Kushtetuese në vitin 2023 konstatoi se pakicat kanë të drejtë të marrin vota në çdo pjesë të Kosovës pa diskriminim, për aq kohë sa nuk vërtetohen shkelje konkrete zgjedhore.

Burim: Gazeta Express — Redaksia ZHURMA