۳۱ اردیبهشت برابر است با دهمین سالگرد کشته شدن ملا اختر محمد منصور، دومین رهبر طالبان؛ فردی که هنگام بازگشت از سفر ایران به پاکستان در منطقه «نوشکی» ایالت بلوچستان پاکستان، در حمله هواپیمای بی‌سرنشین آمریکا، کشته شد.

رژیم طالبان در دهمین سالگرد کشته شدن ملا اختر محمد منصور، در ادامه پروژه «قهرمان‌سازی» از مقام‌های ارشد و رهبران خود، برنامه‌های متعدد فرهنگی، تبلیغاتی و رسانه‌ای برگزار کردند. در افغانستان چندین مسجد و مدرسه دینی، از جمله یک مسجد در بلخ، به نام ملا اخترمحمد منصور ساخته شده است.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

در دهمین سالگرد کشته شدن ملا اختر محمد منصور، ترانه‌خوانی و صداهای ضبط‌شده و ویدیوهای منتسب به او، در رسانه‌های دولتی افغانستان و در حساب‌های کاربری نیروهای طالبان و هواداران این گروه منتشر شده است. طالبان همچنین کتابی با عنوان «د جهاد او آزادی سر لاری» (پیشگام جهاد و آزادی) درباره ملا اختر منتشر کرده‌اند و در تبلیغات رسمی این گروه از او این گونه یاد می‌شود که در دوران جنگ صفوف طالبان را تقویت کرده است.

اما رژیم طالبان به این موضوع اشاره نمی‌کند که ملا اختر تنها رهبر طالبان است که در حمله هوایی کشته شده است. این در حالی است که ملا عمر، بنیان‌گذار و رهبر نخست طالبان، پس از حمله آمریکا و ائتلاف جهانی به رهبری آمریکا، خود را پنهان کرد و به همین دلیل در حمله هوایی یا زمینی هدف قرار نگرفت. از سوی دیگر، ملا هبت‌الله آخندزاده، جانشین ملا اختر و رهبر سوم طالبان نیز تحت تدابیر شدید امنیتی قرار دارد.

ملا اختر محمد منصور در روستای «بند تیمور» شهرستان «میوند» استان قندهار به دنیا آمد و از قوم «اسحاق‌زی» بود. او از چهره‌های برجسته طالبان به شمار می‌رفت و در دوره نخست حاکمیت طالبان در سال‌های ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱ وزیر «ترانسپورت و هوانوردی» رژیم طالبان بود.

فتح‌الله منصور، پسر ملا اختر، اکنون عنوان معاونت وزیر «ترانسپورت و هوانوردی» طالبان را بر عهده دارد و پیش از این نیز فرمانده نیروهای هوایی طالبان در استان قندهار در جنوب افغانستان بود. این در حالی است که ملا اختر محمد منصور نیز در دوره نخست حاکمیت طالبان مسئول همین وزارتخانه بود و اکنون فرزندش در سمت معاونت این وزارتخانه است؛ موضوعی که نشان‌دهنده نقش و نفوذ خانواده رهبران طالبان در ساختار کنونی حکومت این گروه است.

البته در دوران حاکمیت مجدد طالبان، مسندهای دولتی بیشتر بر اساس سابقه عضویت افراد در طالبان، نقش و دستاوردهای آنان در میدان‌های جنگ علیه حکومت پیشین افغانستان و متحدان غربی آن، از جمله آمریکا و ناتو، یا بر اساس وابستگی و نزدیکی به حلقه رهبری طالبان توزیع می‌شود. بر همین اساس است که فرزندان رهبران و مقام‌های ارشد طالبان و اعضای خانواده آنان در سمت‌های عالی دولتی کار می‌کنند. در واقع تخصص و تجربه حرفه‌ای در تعیین این سمت‌ها نقش تعیین‌‌کننده‌ای ندارد و بیشتر وابستگی به رهبران طالبان و نقش خانواده افراد در ساختار این گروه اهمیت دارد.

فتح‌الله منصور نیز هیچ‌ گونه سابقه تخصصی در بخش «ترانسپورت و هوانوردی» ندارد و تنها به دلیل اینکه فرزند رهبر دوم طالبان است به این سمت گمارده شده است. این در حالی است که در ساختار کنونی طالبان، ده‌ها عضو خانواده رهبران و فرماندهان ارشد این گروه در نهادهای مهم حکومتی حضور دارند و بخشی از ساختار قدرت در میان حلقه‌های نزدیک به رهبری طالبان تقسیم شده است.

پس از افشای خبر مرگ ملا عمر در سال ۲۰۱۵، ملا اختر محمد منصور به مقام جانشینی او رسید و به عنوان رهبر دوم طالبان معرفی شد. اما همه فرماندهان طالبان بر سر انتصاب او اجماع نداشتند و شماری از فرماندهان طالبان با رهبری او مخالفت کردند. ملا رسول، یکی از فرماندهان ارشد طالبان، شاخه انشعابی طالبان را ایجاد کرد و با ملا اختر بیعت نکرد؛ موضوعی که باعث شد طالبان برای نخستین بار به شکل علنی دچار انشعاب داخلی شوند.

ملا اختر به دلیل آنکه نه از نفوذ، جایگاه و کاریزمای ملا عمر برخوردار بود و نه آموزش دینی بلندپایه‌ای دیده بود، در دوران رهبری خود با چالش‌های متعددی روبه‌رو شد. شماری از فرماندهان طالبان معتقد بودند که او از جایگاه دینی و نفوذ لازم برای رهبری طالبان برخوردار نیست و همین مسئله باعث شد اختلافات درونی طالبان در دوران رهبری او افزایش یابد.

هرچند رژیم طالبان تلاش می‌کند ملا اختر محمد منصور را چهره‌ای تاثیرگذار و «قهرمان» معرفی کند، اما در دوران رهبری او بود که در درون طالبان انشعاب به وجود آمد و شماری از فرماندهان این گروه علیه او موضع گرفتند. از سوی دیگر، ملا اختر، برخلاف ملا عمر، به زندگی تجملاتی علاقه‌مند بود و اکنون نیز خانواده او از امکانات مادی گسترده‌ای برخوردارند.

با این حال، در دستگاه تبلیغاتی رژیم طالبان این گونه موارد مطرح نمی‌شود. همان‌طور که پیش‌تر رحمت‌الله نبیل، رئیس امنیت ملی در حکومت پیشین افغانستان، مدعی شده بود که بخش عمده‌ای از نقل و انتقالات مواد مخدر را ملا اختر مدیریت می‌کرده است، اما در تبلیغات رسمی طالبان و رسانه‌های تحت کنترل این گروه بازتابی از این موضوع نیست.

در میان گروه طالبان و رژیم این گروه، نوعی تعهد نانوشته وجود دارد که اعضا و هواداران آنان درباره موارد منفی و نامطلوب مربوط به رهبران، مقام‌ها، فرماندهان و نیروهای طالبان سخنی نگویند و تنها به تبلیغ، تمجید و «تقدیس» آنان بپردازند. در ساختار تبلیغاتی طالبان، رهبران و فرماندهان این گروه بیشتر افرادی «فداکار» و «قهرمان» معرفی می‌شوند و اجازه داده نمی‌شود که انتقاد یا روایت‌های منفی درباره آنان مطرح شود.

اما در میان شماری از شهروندان افغانستان، ملا اختر، همانند ملا عمر و اکنون ملا هبت‌الله آخندزاده، فردی به شمار می‌آید که به دستور او حملات مسلحانه، عملیات‌های انتحاری و جنگ در افغانستان ادامه یافت؛ جنگی که تلفات سنگین غیرنظامیان را در پی داشت و باعث تخریب بخشی از زیرساخت‌های افغانستان شد. در دوران رهبری ملا اختر، حملات طالبان در بخش‌های مختلف افغانستان ادامه پیدا کرد.

با این حال، برای طالبان و هواداران آنان، تمجید و تقدیر از رهبران، فرماندهان و نیروهای این گروه همچنان در اولویت قرار دارد و هیچ شهروند افغانستان در داخل کشور نمی‌تواند آزادانه علیه مقام‌های طالبان شکایت یا اعتراض کند. فضای شدید امنیتی و ترس از بازداشت و پیگرد باعث شده است که بسیاری از شهروندان افغانستان درباره عملکرد طالبان و رهبران این گروه سکوت کنند. به همین دلیل، در دهمین سالگرد کشته شدن ملا اختر نیز بسیاری از شهروندان در داخل افغانستان سکوت کردند تا از بازداشت، بازجویی و پیگیری طالبان در امان بمانند.

افغانستان

طالبان

رهبر طالبان

پاکستان

آمریکا

ملا اختر محمد منصور

جنگ

خشونت

در میان شماری از شهروندان افغانستان، ملا اختر محمد منصور، همانند ملا عمر و اکنون ملا هبت‌الله آخندزاده، فردی به شمار می‌آید که به دستور او حملات مسلحانه، عملیات‌های انتحاری و جنگ در افغانستان ادامه یافت

واجد روحانی

شنبه, مه 23, 2026 - 14:45

فتح‌الله منصور٬ فرزند ملا اختر محمد منصور در حال بوسیدن عکس پدرش:@all_mnswr/X

جهان

related nodes:

رهبر طالبان در تلاش برای تاریخ‌نگاری یک‌جانبه و ایدئولوژیک از جنگ افغانستان

«کیبورد ملی» طالبان؛ نوآوری دیجیتال یا ابزار احتمالی نظارت؟

طالبان سرمایه‌‌گذاری در مسکن را تبلیغ می‌کنند؛ مردم به مالکیت اعتماد ندارند

Type:

news

SEO Title:

دهمین سالگرد کشته شدن ملا اختر محمد منصور؛ تبلیغ، تمجید و «قهرمان‌‌سازی» طالبان

Inner related node:

رهبر طالبان در تلاش برای تاریخ‌نگاری یک‌جانبه و ایدئولوژیک از جنگ افغانستان

«کیبورد ملی» طالبان؛ نوآوری دیجیتال یا ابزار احتمالی نظارت؟

طالبان سرمایه‌‌گذاری در مسکن را تبلیغ می‌کنند؛ مردم به مالکیت اعتماد ندارند

copyright: