{
  "$type": "site.standard.document",
  "bskyPostRef": {
    "cid": "bafyreibfjl5nz2tmiq6q3bm2pgz7exdrhumnzjargadjjzb7nm4dokkg2a",
    "uri": "at://did:plc:uyh6nuj2wh7hi6b222psuwqb/app.bsky.feed.post/3mljqid7cwob2"
  },
  "coverImage": {
    "$type": "blob",
    "ref": {
      "$link": "bafkreibxwggnhyfv6wmvcyw6i4jgo7fm5vm2ydf5pm4rhqjbw7hzf3uwtq"
    },
    "mimeType": "image/jpeg",
    "size": 94620
  },
  "path": "/node/420368/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%B1%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%9B-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%82%D9%88%D8%B7-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%85%DB%8C%D9%82-%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8C",
  "publishedAt": "2026-05-10T11:10:50.000Z",
  "site": "https://www.independentpersian.com",
  "tags": [
    "سناریوی پیش روی بورس",
    "فعالان بازار سرمایه",
    "تعطیلی بازارهای مالی",
    "ایران",
    "بورس",
    "تهران",
    "اقتصاد",
    "داریوش معمار",
    "news"
  ],
  "textContent": "درحالی‌که تعطیلی طولانی‌مدت بازار سرمایه ایران وارد سومین ماه شده، اکنون بحث درباره نحوه بازگشایی بورس به یکی از مهم‌ترین موضوعات اقتصادی کشور بدل شده است، موضوعی که نه‌تنها سهامداران خرد، که فعالان بزرگ اقتصادی، مدیران صنعتی و سیاست‌گذاران را نیز درگیر کرده است.\n\nکارشناسان بازار سرمایه معتقدند محتمل‌ترین سناریوی پیش روی بورس تهران، اجرای نوعی «بازگشایی چیدمان‌شده» یا مرحله به مرحله است، مدلی که بر اساس آن، بخشی از صنایع بزرگ و آسیب‌دیده در جریان جنگ، موقتا از چرخه معاملات کنار گذاشته می‌شوند و بازار با نمادهای کم‌خطرتر یا شرکت‌هایی که آسیب مستقیم ندیده‌اند، فعالیتش را از سر می‌گیرد.\n\nبراساس این سناریو، صنایعی مانند فولاد، بخشی از پتروشیمی‌ها، صنایع معدنی و شرکت‌هایی که زیرساخت‌های تولید، صادرات یا حمل‌ونقل آنها در جریان درگیری‌ها آسیب دیده است، در مرحله نخست بازگشایی وارد معاملات نخواهند شد. هدف اصلی این طرح، جلوگیری از شکل‌گیری موج گسترده فروش، و مهار سقوط ناگهانی شاخص کل عنوان می‌شود.\n\n# Read More\n\nThis section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)\n\nبا این حال، مخالفان این طرح هشدار می‌دهند که حذف دستوری بخشی از بازار از فرایند معاملات، بورس را از کارکرد اصلی خود یعنی «کشف آزاد قیمت» و شفافیت اقتصادی تهی می‌کند. به باور منتقدان، اگر نهاد ناظر تصمیم بگیرد صنایع بزرگ را به‌شکل دستوری از بازار خارج کند، عملا سرمایه‌گذارانی که بخش عمده دارایی خود را در سهام بنیادی مانند فولاد، پتروشیمی و فلزات سرمایه‌گذاری کرده‌اند، نه امکان فروش خواهند داشت و نه حتی می‌توانند ارزش واقعی سرمایه‌شان را مشاهده کنند.\n\nاهمیت این بحث پس از آن پررنگ‌تر شد که سازمان بورس ایران اعلام کرد دست‌کم تا پایان روز دوشنبه ۲۱ اردیبهشت، روند تعطیلی بازار ادامه خواهد داشت، تصمیمی که تداوم بلاتکلیفی گسترده‌ای است که بیش از دو ماه سرمایه‌گذاران را در انتظار و نگرانی نگه داشته است. اکنون نه‌فقط مسئله بازگشایی، که نحوه بازگشت بازار به معاملات نیز به عامل تازه نگرانی سهامداران بدل شده است.\n\n**اختلاف‌نظر بر سر بازگشایی مرحله‌ای بورس**\n\nدر میان مدیران و فعالان بازار سرمایه نیز درباره شیوه بازگشایی بورس اجماع وجود ندارد. میثم فدایی، مدیرعامل پیشین فرابورس ایران، از کسانی است که از طرح بازگشایی مرحله‌ای حمایت می‌کند. او معتقد است بازار باید براساس اولویت‌بندی مشخص بازگشایی شود و شرکت‌هایی که مستقیما از جنگ آسیب دیده‌اند، در مرحله نخست وارد معاملات نشوند. به گفته او، در گام اول باید سهام شرکت‌های کم‌خطرتر بازگشایی شود و سپس ابزارهای مالی مبتنی بر آنها به جریان معاملات بازگردند.\n\nدر مقابل، برخی دیگر از مدیران اقتصادی درباره تداوم این مدل هشدار می‌دهند. بهرنگ اسدی، مدیرعامل هلدینگ مالی صبا تامین، اگرچه بازگشایی اولیه به این شیوه را پذیرفتنی می‌داند، اما تاکید می‌کند که تداوم طولانی‌مدت این وضعیت به ساختار بازار آسیب می‌زند.\n\nاو معتقد است حذف موقت نماد شرکت‌های آسیب‌دیده ممکن است در کوتاه‌مدت از شدت هیجان بازار بکاهد، اما در نهایت فرایند «کشف قیمت» باید انجام شود و نمی‌توان برای مدتی طولانی مانع بازگشایی این نمادها شد. به گفته اسدی، توقف ممتد این شرکت‌ها، ابزارهای مالی و صندوق‌هایی را که دارایی پایه آنها سهام همین صنایع است، با بحران مواجه خواهد کرد.\n\nاین اختلاف‌نظرها درحالی مطرح می‌شود که شماری از فعالان اقتصادی نیز با طرح حجت‌الله صیدی، رئیس سازمان بورس، مبنی‌بر احتمال بازگشایی یکپارچه بازار مخالف‌اند.\n\nتحلیلگران اقتصادی هشدار می‌دهند بازگشایی کامل و همزمان تمامی صنایع نیز ممکن است پیامدهای بسیار سنگینی به همراه داشته باشد. به باور آنان، صنایع فولادی، پتروشیمی و فلزی که سهم بالایی در شاخص کل بورس دارند، در صورت بازگشایی همزمان ممکن است با موج کم‌سابقه فروش مواجه شوند و سقوطی تاریخی را در بازار رقم بزنند.\n\nاین نگرانی به‌ویژه از آن جهت تشدید شده است که برخی برآوردها از توقف یا کاهش بلندمدت ظرفیت تولید در بخشی از صنایع بزرگ خبر می‌دهند، موضوعی که می‌تواند سودآوری شرکت‌ها را ماه‌ها یا حتی بیش از یک سال تحت تاثیر قرار دهد و بازار ناچار خواهد بود این واقعیت را در قیمت سهام منعکس کند.\n\n**سابقه بورس‌های جهانی و پرسش درباره «کشف آزاد قیمت»**\n\nتعطیلی طولانی بورس ایران از زمان آغاز جنگ در ۹ اسفند، یکی از کم‌سابقه‌ترین رخدادهای تاریخ بازار سرمایه کشور به شمار می‌رود. هرچند بورس تهران در دهه‌های گذشته نیز در مقاطع بحرانی توقف‌های کوتاه‌مدتی را از سر گذرانده، اما با توجه به هفته‌ها تعطیلی، پرسش‌های جدی درباره نحوه مدیریت بازار سرمایه در شرایط جنگی ایجاد شده است.\n\nبررسی سابقه بورس‌های جهانی نشان می‌دهد تعطیلی بازارهای مالی در شرایط بحرانی سابقه دارد. بورس نیویورک در جریان جنگ جهانی اول چند ماه تعطیل شد و پس از حملات ۱۱ سپتامبر نیز بازارهای مالی آمریکا چند روز متوقف شدند. در بحران مالی یونان نیز محدودیت‌هایی برای جابه‌جایی سرمایه و معاملات اعمال شد.\n\nاما آنچه کمتر در بورس‌های معتبر جهان مشاهده شده، بازگشایی چندمرحله‌ای بر مبنای حذف دستوری صنایع بزرگ از چرخه معاملات است.\n\nدر اغلب بازارهای توسعه‌یافته، اصل بر تداوم معاملات و کشف آزاد قیمت است؛ حتی اگر نتیجه آن افت شدید شاخص‌ها و زیان گسترده سرمایه‌گذاران باشد. در مواردی که شرکت‌ها به‌دلیل بحران قادر به ارائه اطلاعات شفاف نبوده‌اند، معمولا فقط نماد همان شرکت متوقف شده است، نه کل یک صنعت.\n\nبه همین دلیل، بسیاری از تحلیلگران اقتصادی معتقدند اجرای مدل بازگشایی گزینشی در بورس ایران، اگرچه ممکن است در کوتاه‌مدت مانع سقوط ناگهانی شاخص کل شود، اما در بلندمدت اعتبار بازار سرمایه را زیر سوال خواهد برد.\n\nبرخی کارشناسان هشدار می‌دهند هرگونه مداخله دستوری در ساختار معاملات، این پیام را به سرمایه‌گذاران منتقل می‌کند که شاخص کل نه براساس واقعیت‌های اقتصادی، که بر مبنای تصمیم‌های مدیریتی و مداخلات سیاسی است، که می‌تواند بی‌اعتمادی سرمایه‌گذاران داخلی و حتی صندوق‌های بزرگ را تشدید کند.\n\n**بورس ایران؛ بازاری که پیش از جنگ هم در بحران اعتماد بود**\n\nبازار سرمایه ایران پیش از آغاز جنگ نیز با بحران اعتماد و رکود مواجه بود. کاهش ارزش معاملات خرد، افت مشارکت سهامداران حقیقی و خروج مستمر نقدینگی از بازار، ازجمله نشانه‌های رکود عمیق بورس در ماه‌های منتهی به جنگ به‌شمار می‌رفت.\n\nاگرچه افزایش نرخ ارز و رشد انتظارات تورمی در مقاطعی باعث تحرک نسبی نمادهای صادرات‌محور شده بود، اما کلیت بازار همچنان درگیر بی‌اعتمادی گسترده سهامداران بود، که ریشه آن به سقوط تاریخی بورس در سال ۱۳۹۹ و مجموعه‌ای از سیاست‌های مداخله‌گرایانه دولت بازمی‌گشت.\n\nاکنون بسیاری از کارشناسان معتقدند تعطیلی طولانی‌مدت بورس در جریان جنگ، بحران بی‌اعتمادی را عمیق‌تر کرده است. بسیاری از سهامداران خرد اکنون با این پرسش مواجه‌اند که آیا پس از بازگشایی، اساسا امکان نقد کردن دارایی‌های خود را خواهند داشت یا نه.\n\nبرخی تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند در هفته‌های ابتدایی پس از بازگشایی احتمالی بورس، فشار فروش ازسوی سهامداران حقیقی به‌شکل محسوسی افزایش یابد، زیرا بسیاری از سرمایه‌گذاران ترجیح خواهند داد دارایی خود را به بازارهای نقدشونده‌تر و کم‌مخاطره‌تری مانند ارز، طلا و سپرده‌های بانکی منتقل کنند.\n\nاین نگرانی زمانی جدی‌تر می‌شود که ساختار اقتصاد ایران نیز در نظر گرفته شود. صنایع بزرگ بورسی به‌شدت به صادرات، انرژی و شبکه حمل‌ونقل وابسته‌اند، بخش‌هایی که در جریان جنگ بیشترین آسیب را متحمل شدند. اختلال در صادرات، کاهش تولید، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه و محدودیت‌های ارزی، همگی می‌توانند سودآوری صنایع بزرگ را ماه‌ها تحت فشار قرار دهند.\n\nدر چنین شرایطی، دولت و نهاد ناظر بازار سرمایه با یکی از دشوارترین تصمیم‌های سال‌های اخیر روبه‌رویند. ادامه تعطیلی بورس به معنای قفل‌شدن بخش بزرگی از دارایی مردم و افزایش فشار روانی بر سرمایه‌گذاران است، اما بازگشایی شتاب‌زده بازار نیز ممکن است سقوطی کم‌سابقه در شاخص کل و بحرانی تازه در فضای اجتماعی و اقتصادی کشور ایجاد کند.\n\nبه همین دلیل، برخی تحلیلگران احتمال می‌دهند سیاستگذاران در نهایت به سمت مدلی ترکیبی حرکت کنند، مدلی که شامل بازگشایی تدریجی بازار، محدودیت‌های معاملاتی سنگین، کاهش دامنه نوسان و توقف موقت برخی صنایع بحران‌زده است.\n\nبا این حال، تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که مداخلات دستوری در بورس ایران اغلب نتیجه معکوس داشته است؛ از محدودیت‌های معاملاتی گرفته تا حمایت‌های مقطعی و سیاست‌های قیمت‌گذاری، بسیاری از این اقدامات نه‌تنها مانع ریزش بازار نشده‌اند، بلکه بی‌اعتمادی سهامداران را نیز افزایش داده‌اند.\n\nاکنون بازار سرمایه ایران بیش از هر زمان دیگری با بحران اعتماد روبه‌رو است، بحرانی که تنها با شفافیت، ثبات مقررات و پذیرش واقعیت‌های اقتصادی ترمیم‌پذیر خواهد بود. نحوه مدیریت بازگشایی بورس در هفته‌های آینده می‌تواند یا به نقطه آغاز بازسازی این اعتماد بدل شود، یا شکاف میان سهامداران و سیاستگذاران اقتصادی را عمیق‌تر کند.\n\nایران\n\nبورس\n\nتهران\n\nاقتصاد\n\nدرحالی‌که تعطیلی طولانی‌مدت بازار سرمایه ایران وارد سومین ماه شده، اکنون بحث درباره نحوه بازگشایی بورس به یکی از مهم‌ترین موضوعات اقتصادی کشور بدل شده و سهامداران خرد، فعالان بزرگ اقتصادی، مدیران صنعتی و سیاست‌گذاران را درگیر کرده است\n\nداریوش معمار\n\nیک شنبه, مه 10, 2026 - 14:15\n\n> <p>بورس تهران- دنیای اقتصاد</p>\n\nاقتصاد\n\nrelated nodes:\n\nپس لرزه های یک استعفا در بازار بورس\n\nتحلیل بورس تهران؛ آنچه گذشت و پیش‌بینی آینده\n\nآرامش بورس ایران در سایه طوفان بازارهای جهانی\n\nType:\n\nnews\n\nSEO Title:\n\nبازگشایی بورس ایران؛ میان ترس از سقوط تاریخی و بحران عمیق بی‌اعتمادی\n\nInner related node:\n\nپس لرزه های یک استعفا در بازار بورس\n\nتحلیل بورس تهران؛ آنچه گذشت و پیش‌بینی آینده\n\nبازدهی ۳۰ درصدی بورس تهران\n\ncopyright:",
  "title": "بازگشایی بورس ایران؛ میان ترس از سقوط تاریخی و بحران عمیق بی‌اعتمادی"
}