{
  "$type": "site.standard.document",
  "bskyPostRef": {
    "cid": "bafyreia4bni75kaxaytvoxtapkbe77aayd3pyhuxgzejwehi5ohysh3xwq",
    "uri": "at://did:plc:uyh6nuj2wh7hi6b222psuwqb/app.bsky.feed.post/3mj2zz3m3fyi2"
  },
  "coverImage": {
    "$type": "blob",
    "ref": {
      "$link": "bafkreibpnbg3ldsuezo3wznha4y4vo7rhi2aial6tzvtik6ehv6fcmunim"
    },
    "mimeType": "image/jpeg",
    "size": 70918
  },
  "path": "/node/419955/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C/%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%AA%D8%A7-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D8%9B-%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D9%81-%D9%88-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C",
  "publishedAt": "2026-04-09T12:09:33.000Z",
  "site": "https://www.independentpersian.com",
  "tags": [
    "سفر قالیباف به پاکستان",
    "محمدباقر قالیباف",
    "نقش قالیباف در شهرهای موشکی",
    "قالیباف در توسعه توان موشکی",
    "شهرهای موشکی زیرزمینی",
    "ایران",
    "جنگ",
    "امیرحسین میراسماعیلی",
    "سیاسی و اجتماعی",
    "news"
  ],
  "textContent": "در حالی که تنها دو روز از آغاز آتش‌بس موقت میان جمهوری اسلامی با ایالات متحده و اسرائیل می‌گذرد و گمانه‌زنی‌ها درباره ترکیب تیم مذاکره‌کننده تهران برای گفتگوهای پیش‌ رو در اسلام‌آباد افزایش یافته، انتشار ویدیویی از امیرعلی حاجی‌زاده، فرمانده پیشین نیروی هوافضای سپاه پاسداران، که به نقش کلیدی اما کمتر افشا‌شده قالیباف در توسعه برنامه موشکی جمهوری اسلامی اشاره دارد، بار دیگر محمدباقر قالیباف را در کانون توجه قرار داده است.\n\nامیرعلی حاجی‌زاده در این ویدیو که به نظر می‌رسد نزدیکان محمدباقر قالیباف آن را در واکنش به انتقاد برخی چهره‌های نزدیک به نهادهای امنیتی و نمایندگان مجلس درباره نقش او در آتش‌بس فعلی منتشر کرده‌اند، تصریح می‌کند: «آن‌ کسی که باعث شد برنامه موشکی ما در این حد توسعه پیدا کند و نامش تا امروز گمنام مانده، دکتر قالیباف است.»\n\nاو در ادامه توضیح می‌دهد که ساختار فعلی استقرار موشکی جمهوری اسلامی، از جمله ایجاد پایگاه‌های متعدد و شهرهای موشکی زیرزمینی در مناطق مختلف، حاصل همان سیاست‌گذاری‌ها و حمایت‌هایی است که در دوره حضور قالیباف در سپاه پاسداران و فرماندهی او بر چهره‌های چون حاجی‌زاده، شکل گرفت.\n\nاین اظهارات در شرایطی منتشر می‌شود که محمدباقر قالیباف، رئیس کنونی مجلس شورای اسلامی، پس از کشته‌ شدن علی خامنه‌ای و شماری از فرماندهان نظامی و امنیتی ارشد، اکنون یکی از معدود چهره‌های باقی‌مانده در سطح بالای ساختار قدرت جمهوری اسلامی محسوب می‌شود و حتی گفته می‌شود در انتصاب مجتبی خامنه‌ای به‌عنوان رهبر جدید نظام، بیشترین نقش را ایفا کرده است؛ موقعیتی که باعث شد نام او نه‌تنها در معادلات داخلی، بلکه در سناریوهای دیپلماتیک، از جمله احتمال دیدار با جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهوری آمریکا، در اسلام‌آباد نیز مطرح شود.\n\n**میراث یک راهبرد پنهان**\n\nبرای درک نقش قالیباف در توسعه برنامه موشکی جمهوری اسلامی، باید به دهه ۱۳۷۰ و دوران حضور او در سپاه پاسداران بازگشت، یعنی زمانی که او فرمانده نیروی هوایی سپاه شد.\n\nاین مقطع نقطه عطفی در تغییر رویکرد نظامی جمهوری اسلامی، از تکیه صرف بر جنگ‌های کلاسیک به سمت توسعه توان موشکی و جنگ‌های نامتقارن به شمار می‌رود و پایه‌های اصلی برنامه موشکی جمهوری اسلامی را نیروی هوایی سپاه که بعدها نام آن به نیروی هوافضا تغییر کرد، در همین دوره بنا گذاشت.\n\nقالیباف از جمله فرماندهانی بود که در این جایگاه، بر ضرورت سرمایه‌گذاری گسترده در حوزه تولید موشک‌های بالیستیک، کروز و همچنین زیرساخت‌های پنهان و مقاوم در برابر حملات تاکید داشت و تلاش می‌کرد از تجربیات کشورهایی همچون پاکستان، کره شمالی و روسیه در حوزه‌ موشکی استفاده کند.\n\nبر اساس روایت‌های موجود، یکی از مهم‌ترین تحولات در این دوره، تغییر راهبرد از تمرکز بر تجهیزات قابل‌ردیابی به سمت ایجاد شبکه‌ای از پایگاه‌های پراکنده و زیرزمینی بود. آنچه بعدها به «شهر موشکی» معروف شد.\n\n**هر شهر، یک پایگاه**\n\nاظهارات اخیرا منتشرشده از حاجی‌زاده درباره «وجود یک پایگاه موشکی در هر شهر و شهرستان» اگرچه ممکن است اغراق‌آمیز به نظر برسد، با سیاست اعلامی سپاه پاسداران در سال‌های اخیر درباره توسعه شهرهای موشکی زیرزمینی که با هدف افزایش احتمال بقا و توان پاسخ سریع در برابر حملات، طراحی شدند، همخوانی دارد.\n\nاین شهرها که تصاویر هوایی برخی از آن‌ها در جنگ ۴۰ روزه اخیر میان جمهوری اسلامی با اسرائیل و آمریکا منتشر شد، تونل‌های عمیق، سیلوهای پرتاب، انبارهای تسلیحاتی و سامانه‌های فرماندهی زیرزمینی دارند. بسیاری از تحلیلگران نظامی معتقدند پایه‌گذاری چنین ساختاری بدون یک تصمیم راهبردی در سطوح بالای فرماندهی سپاه، ممکن نبود.\n\nنقش قالیباف را به‌عنوان فرمانده وقت نیروی هوایی سپاه در ایجاد این دکترین دفاعی‌ــ‌تهاجمی که بر «پراکندگی، استتار و ضربه دوم» استوار است، برخی فرماندهان هم‌دوره او هم تایید کرده‌اند.\n\n# Read More\n\nThis section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)\n\n**تداوم یک نگاه**\n\nقالیباف پس از خروج از سپاه و ورود به عرصه مدیریت اجرایی و سپس سیاست، نیز هرگز از برنامه موشکی جمهوری اسلامی کاملا فاصله نگرفت. اظهارات او در سال‌های اخیر هم نشان می‌دهند که همچنان این حوزه را یکی از ستون‌های اصلی قدرت نظام می‌داند.\n\nقالیباف در تاریخ دوم مهر ۱۴۰۴ با اشاره به عملیات‌های موسوم به «وعده صادق» علیه اسرائيل، توضیح داد که چگونه جمهوری اسلامی توانست ضعف‌ فنی موشک‌ها، از جمله نفوذ سایبری به قطعات الکترونیکی را اصلاح و راهکارهای بهبود هماهنگی میان پهپادها و موشک‌های کروز و بالیستیک را شناسایی کند. او ۳۰ آبان ۱۴۰۴ هم در جایگاه رئیس مجلس شورای اسلامی گفت: «توان موشکی مایه افتخار ما است.» قالیباف ۱۸ اسفند همان سال و پس از آغاز جنگ جدید، با کنایه به ادعاهای غربی‌ها درباره تضعیف این توان، تاکید کرد: «شلیک موشک‌ها همچنان با قدرت ادامه دارد و توقف‌ناپذیر است.»\n\nاین اظهارات نشان می‌دهند که او همچنان در جریان جزئیات فنی و عملیاتی برنامه موشکی سپاه پاسداران قرار داشت؛ موضوعی که برای یک مقام سیاسی در سطح رئیس مجلس، غیرمعمول اما معنادار بود.\n\n**پیوند قدرت نظامی و جایگاه سیاسی**\n\nنقش قالیباف در توسعه برنامه موشکی جمهوری اسلامی تنها یک سابقه کاری نیست، بلکه بخشی از سرمایه سیاسی او در ساختار قدرت جمهوری اسلامی محسوب می‌شود. قالیباف برخلاف بسیاری از سیاستمداران دیگر این نظام، در نهادهای امنیتی و نظامی ریشه‌ای عمیق دارد و همین موضوع، با وجود افشای چندین پرونده فساد مالی از او و اعضای خانواده‌اش در دهه‌های گذشته، همچنان جایگاه او را در میان فرماندهان سپاه حفظ کرده است.\n\nدر شرایط کنونی که ساختار قدرت جمهوری اسلامی بر اثر جنگ و حذف فیزیکی بسیاری از چهره‌های کلیدی با خلا مواجه شده، به نظر می‌رسد همین پیشینه قالیباف را به گزینه‌ای قابل‌اتکا برای مدیریت بحران، چه در داخل و چه در تعامل با بازیگران خارجی، تبدیل کرده است. او اگرچه بارها در انتخابات‌های مختلف با رای منفی مردم مواجه شد، در چارچوب ساختار غیردموکراتیک جمهوری اسلامی، همواره توانسته است رقبایش را کنار بزند و جایگاهش را ارتقا دهد.\n\nگزارش‌هایی که از احتمال حضور او در مذاکرات آینده با آمریکا در پاکستان حکایت دارد، در همین چارچوب قابل‌تحلیل است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، نیز هفته گذشته در گفتگو با روزنامه نیویورک‌پست افشا کرد که دولت او در حال مذاکره با محمدباقر قالیباف است.\n\nقالیباف در سال‌های اخیر تلاش کرد از خود تصویر یک مدیر عمل‌گرا و حتی مذاکره‌پذیر را ارائه دهد، هرچند مواضعش علیه غرب و تاکیدش بر «مقاومت» همچنان بخش پررنگی از گفتمان او است. این دوگانگی، یعنی ترکیب تجربه نظامی در توسعه یکی از حساس‌ترین برنامه‌های تسلیحاتی جمهوری اسلامی با حضور در راس نهاد قانون‌گذاری، او را به یکی از پیچیده‌ترین بازیگران صحنه سیاسی ایران تبدیل کرده است. به‌ویژه آنکه با وجود حذف ده‌ها تن از مقام‌های سیاسی و نظامی ارشد جمهوری اسلامی از آغاز جنگ ۱۲روزه تاکنون، همچنان از گزند حملات در امان مانده است.\n\nاکنون، در شرایطی که آتش‌بسی شکننده میان جمهوری اسلامی و آمریکا و اسرائیل برقرار شده و آینده این توافق به مذاکرات پیش‌ رو گره خورده، نقش چهره‌ای مانند قالیباف بیش از هر زمان دیگری برجسته شده است؛ چهره‌ای که به گفته یکی از مهم‌ترین فرماندهان سپاه، در شکل‌گیری قدرتی که امروز یکی از محورهای اصلی چانه‌زنی در معادلات منطقه‌ای و جهانی شده، نقش داشته است.\n\nسفر قالیباف به پاکستان\n\nمحمدباقر قالیباف\n\nنقش قالیباف در شهرهای موشکی\n\nقالیباف در توسعه توان موشکی\n\nشهرهای موشکی زیرزمینی\n\nایران\n\nجنگ\n\nبا وجود حذف ده‌ها تن از مقام‌های ارشد سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی از آغاز جنگ ۱۲روزه تاکنون، قالیباف همچنان از گزند حملات در امان مانده است\n\nامیرحسین میراسماعیلی\n\nپنج شنبه, آوریل 9, 2026 - 15:45\n\n> <p dir=\"rtl\">دیدار محمدباقر قالیباف با نخست‌وزیر پاکستان در اسلام‌آباد، آبان ۱۴۰۴‌ــ تسنیم</p>\n\nسیاسی و اجتماعی\n\nrelated nodes:\n\n«هر وقت فشار خارجی کم می‌شود، سرکوب داخلی بیشتر می‌شود»؛ روایتی از احساسات دوگانه ایرانیان پس از آتش بس\n\nمغز اطلاعاتی سپاه پاسداران کشته شد؛ روایت برکشیده شدن مجید خادمی در جنگ سایه‌ها\n\nپایان راه‌های تنفس اقتصادی؛ چگونه جنگ شبکه مالی جمهوری اسلامی را از کار انداخت؟\n\nType:\n\nnews\n\nSEO Title:\n\nاز فرماندهی نیروهوایی سپاه تا مذاکره با آمریکا؛ قالیباف و میراث شهرهای موشکی\n\nInner related node:\n\n«هر وقت فشار خارجی کم می‌شود، سرکوب داخلی بیشتر می‌شود»؛ روایتی از احساسات دوگانه ایرانیان پس از آتش بس\n\nمغز اطلاعاتی سپاه پاسداران کشته شد؛ روایت برکشیده شدن مجید خادمی در جنگ سایه‌ها\n\nپایان راه‌های تنفس اقتصادی؛ چگونه جنگ شبکه مالی جمهوری اسلامی را از کار انداخت؟\n\ncopyright:",
  "title": "از فرماندهی نیروهوایی سپاه تا مذاکره با آمریکا؛ قالیباف و میراث شهرهای موشکی"
}