{
  "$type": "site.standard.document",
  "bskyPostRef": {
    "cid": "bafyreie2vpsb754d4p6ya4syv4ltzqrjjypvbdv2sksrl5ioaxuk3oot7i",
    "uri": "at://did:plc:lkztpbt6yx2u66p6nan5sjyn/app.bsky.feed.post/3mghq4o6ffb32"
  },
  "path": "/index.php/anarxiki-paremvasi/oikodomontas-exousia-kai-prochorontas-gia-metarrythmiseis-ochi-gia-rephormismo",
  "publishedAt": "2026-03-06T13:02:43.000Z",
  "site": "https://ngnm.vrahokipos.net",
  "tags": [
    "Αναρχική Παρέμβαση",
    "https://www.blackrosefed.org/for-reforms-not-reformism/"
  ],
  "textContent": "\n\n\n\n\n**Thomas Giovanni***\n\n«Θα πραγματοποιήσουμε όλες τις δυνατές μεταρρυθμίσεις με το πνεύμα με το οποίο ένας στρατός προχωρά συνεχώς προς τα εμπρός, καταλαμβάνοντας το έδαφος που κατέχει ο εχθρός στην πορεία του.» – Errico Malatesta [1]\n\nΩς αναρχικοί κομμουνιστές είμαστε ενάντια στον ρεφορμισμό. Ωστόσο, είμαστε υπέρ των μεταρρυθμίσεων. Πιστεύουμε ότι, θεμελιωδώς, ολόκληρο το σύστημα του καπιταλισμού, το κράτος και όλα τα συστήματα ιεραρχίας, κυριαρχίας, καταπίεσης και εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο πρέπει να καταργηθούν και να αντικατασταθούν από άμεση δημοκρατία, ισότιμες κοινωνικές σχέσεις και μια αταξική οικονομία που θα βασίζεται στη συμβολή σύμφωνα με τις δυνατότητες και στη διανομή σύμφωνα με τις ανάγκες. Ωστόσο, μια τέτοια κοινωνική επανάσταση μπορεί να προκύψει μόνο μέσα από την εξουσία των ίδιων των λαϊκών τάξεων, από τα κάτω προς τα πάνω.\n\nΠροχωρώντας προς μια τέτοια κοινωνική επανάσταση και προς μια ελεύθερη και ίση κοινωνία, πρέπει να χτίσουμε την εξουσία μας ως προετοιμασία για αυτόν τον θεμελιώδη μετασχηματισμό του κόσμου, βασιζόμενοι στους αγώνες που δίνουμε στην πορεία. Τελικά, τα αιτήματά μας θα γίνουν υπερβολικά απειλητικά για τις ελίτ τάξεις ώστε να μπορούν να τα ανεχθούν· και η αντίστασή τους στην επιδίωξή μας για ελευθερία θα γίνει υπερβολική για να τη δεχτούμε άλλο.\n\n**Ενάντια στο ρεφορμισμό**\n\nΕίμαστε ενάντια στο ρεφορμισμό. Ο ρεφορμισμός είναι η πεποίθηση ότι το σύστημα όπως υπάρχει σήμερα μπορεί να παραμείνει, αρκεί απλώς να βελτιωθεί λίγο. Για τους ρεφορμιστές, η μεταρρύθμιση είναι ο τελικός στόχος. Δεν είναι ενάντια στο σύστημα· είναι ενάντια σε αυτό που θεωρούν «υπερβολές» του συστήματος.\n\nΕμείς δεν βλέπουμε τη ζημιά που προκαλεί το σύστημα ως υπερβολές, αλλά ως εκφράσεις της θεμελιώδους φύσης του. Βλέπουμε τους ρεφορμιστές να προσπαθούν να κρατήσουν το καπάκι σε μια κατσαρόλα με νερό που βράζει, ή να αφήνουν πού και πού λίγο ατμό να φύγει· όμως δεν αντιμετωπίζουν το βασικό πρόβλημα.\n\nΓια παράδειγμα, τα προβλήματα στον καπιταλισμό δεν υπάρχουν επειδή κάποιοι καπιταλιστές είναι άπληστοι ή άδικοι – αν και πράγματι είναι· αλλά επειδή ο ίδιος ο καπιταλισμός είναι το πρόβλημα. Ο παγκόσμιος πλούτος έχει ιστορικά δημιουργηθεί από την εργασία, τους πόρους και τη γη ανθρώπων από όλο τον κόσμο. Ενώ η ανθρώπινη τεχνολογία, η καινοτομία και η σκληρή δουλειά έπαιξαν ρόλο, το ίδιο έκαναν και η δουλεία, η εκμετάλλευση, η μονοπώληση και η κλοπή.\n\nΑνεξάρτητα από τον βαθμό στον οποίο η καταπίεση ή η ανθρώπινη δημιουργικότητα συνέβαλαν στη δημιουργία του πλούτου, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι κάθε πρόοδος είναι βαθιά ριζωμένη στις κοινωνικές σχέσεις, στις συνθήκες και στις ιστορικές διαδικασίες. Ο Κροπότκιν το περιγράφει αυτό από μια οπτική στο έργο «Η Κατάκτηση του Ψωμιού». [2]\n\nΑν αυτό ισχύει, γιατί επιτρέπεται σε ορισμένους να κατέχουν και να ελέγχουν τη γη, τον πλούτο και τα μέσα παραγωγής; Δεν θα έπρεπε αυτά να είναι κοινή ιδιοκτησία όλων, ως κληρονομιά όλων όσων έχουν συμβάλει στην ανθρώπινη ιστορία και στις πολύπλοκες κοινωνικές διαδικασίες που μας έφεραν στον πλούτο που υπάρχει σήμερα και τον διατηρούν; Πώς μπορούμε λοιπόν να δικαιολογήσουμε τη διατήρηση ενός συστήματος όπου κάποιοι ωφελούνται περισσότερο από άλλους από τον ιστορικά αναπτυγμένο και κοινωνικά παραγόμενο πλούτο; Και πώς μπορούμε να ζητάμε μόνο τη μεταρρύθμιση αυτού του συστήματος;\n\nΘα ήταν σαν να κάθεσαι σε ένα οικογενειακό τραπέζι όπου ο αδελφός σου ισχυρίζεται ότι του ανήκει η κουζίνα, παρ΄ ότι εσύ μαγειρεύεις μαζί με τους γονείς σου. Ο αδελφός σου παίρνει όλο το φαγητό που παράγεται και δίνει σε εσένα και στους γονείς σου από 10% στον καθένα, κρατώντας ο ίδιος το 70% επειδή είναι ο «ιδιοκτήτης».\n\nΜια ρεφορμιστική απάντηση θα ήταν να πει κανείς ότι αν κάθε μέλος της οικογένειας έπαιρνε 15% ή 20%, τότε όλοι θα ήταν καλύτερα και λιγότερο πεινασμένοι.\n\nΗ δική μας απάντηση είναι ότι το πρόβλημα δεν είναι απλώς η αναδιανομή· το αρχικό μοίρασμα είναι λάθος, όπως και ολόκληρο το σύστημα ιδιοκτησίας και εργασίας της οικογένειας. Πρέπει να δημιουργηθεί ένα εντελώς νέο σύστημα όπου οι άνθρωποι μοιράζονται τα κοινά προϊόντα της εργασίας, η οποία πραγματοποιείται σύμφωνα με τις δυνατότητες του καθενός.\n\n**Ενάντια στον πουριτανισμό (purism)**\n\nΑν είμαστε ενάντια στον ρεφορμισμό, δηλαδή στις μεταρρυθμίσεις ως μοναδικό στόχο, μήπως πρέπει να είμαστε και ενάντια στις ίδιες τις μεταρρυθμίσεις; Όχι. Θέλουμε να πετυχαίνουμε κατακτήσεις και είμαστε ενάντια στην άποψη ότι οι κατακτήσεις είναι άχρηστες.\n\nΟ «πουριτανισμός» είναι η τάση ορισμένων να προσπαθούν να είναι τόσο «καθαροί» ιδεολογικά ώστε να μην μπορούν να αντιμετωπίσουν την ακαταστασία της πραγματικότητας.\n\nΕξισώνει λανθασμένα τις μεταρρυθμίσεις με τον ίδιο τον ρεφορμισμό. Απορρίπτει κάθε θέση που δεν αντικατοπτρίζει ακριβώς τη δική του ιδεολογία.\n\nΑφήνει ελάχιστο χώρο για διάλογο και συνεργασία με άλλους και εγκλωβίζεται σε μια στάση όπου απλώς επαναλαμβάνει το μακροπρόθεσμο όραμα χωρίς σαφή πρόταση για το πώς θα φτάσουμε εκεί ή πώς θα χτίσουμε σχέσεις και κινήματα στην πορεία. Συχνά οδηγεί μόνο σε αφηρημένη θεωρητικολογία ή αγκιτατόρικα κείμενα από το περιθώριο.\n\nΑυτή η λογική του «όλα ή τίποτα» αφήνει ελάχιστο χώρο για την ανάπτυξη προς μια επαναστατική κατάσταση. Αγνοεί πώς το βραχυπρόθεσμο και το μεσοπρόθεσμο μπορούν να συνδεθούν με το μακροπρόθεσμο όραμα.\n\n**Για την οικοδόμηση της εξουσίας και της προόδου**\n\nΠοια είναι λοιπόν η λύση για τους αναρχικούς κομμουνιστές; Στόχος μας είναι να οικοδομήσουμε εξουσία προς μια επανάσταση. Πιστεύουμε ότι μόνο τα μαζικά κινήματα των καταπιεσμένων, εκμεταλλευόμενων και κυριαρχούμενων τάξεων μπορούν να τερματίσουν την καταπίεση, την εκμετάλλευση και την κυριαρχία. Ως μέλη αυτών των τάξεων επιδιώκουμε να συμβάλουμε σε αυτά τα κινήματα.\n\nΒραχυπρόθεσμα επιδιώκουμε κέρδη στη συνείδηση, στην ικανότητα, στις δεξιότητες, στην αλληλεγγύη και στην οργάνωση. Από επαναστατική σκοπιά αυτό περιλαμβάνει αυτό που η Αναρχική Ομοσπονδία Ρίο ντε Τζανέιρο (FARJ) αποκαλεί «κοινωνική εργασία» και «κοινωνική ένταξη». [3]\n\nΑρχικά συμμετέχουμε στα κοινωνικά κινήματα –κοινωνική εργασία– συχνά χωρίς οι ιδέες μας να βρίσκουν άμεσα απήχηση. Μέσα από συνεπή, αποτελεσματική και συμμετοχή αρχών μπορούμε να οικοδομήσουμε σχέσεις, εμπιστοσύνη και σεβασμό και να ανοίξουμε διάλογο με άλλους για τις θέσεις μας. Με τον καιρό ελπίζουμε να πετύχουμε έναν βαθμό κοινωνικής ένταξης: να επηρεάσουμε τα κοινωνικά κινήματα ώστε να γίνουν πιο άμεσα δημοκρατικά, πιο μαχητικά, πιο ταξικά συνειδητά, πιο αντι-ιεραρχικά και πιο προσανατολισμένα σε μια μακροπρόθεσμη επαναστατική προοπτική και πάει λέγοντας.\n\nΒραχυπρόθεσμα θέλουμε επίσης να κερδίζουμε μεταρρυθμίσεις. Η ήττα σε έναν αγώνα για μεταρρύθμιση μπορεί να αποθαρρύνει τους συμμετέχοντες· ενώ η νίκη μπορεί να τους αποκινητοποιήσει, καθώς πιστεύουν ότι πέτυχαν τον στόχο τους. Ωστόσο, οι νίκες μπορούν επίσης να δημιουργήσουν αυτοπεποίθηση, οργάνωση, αλληλεγγύη και εξουσία· ενώ οι ήττες μπορούν να ενισχύσουν την αποφασιστικότητα και να οξύνουν τη στρατηγική. Το βασικό είναι ότι, πέρα από το αν κερδίζουμε ή χάνουμε, ο αγώνας πρέπει να ενισχύει την εξουσία του κινήματος.\n\nΤο βασικό σημείο είναι ότι, παρ’ ότι θέλουμε μεταρρυθμίσεις επειδή βελτιώνουν τη ζωή των καταπιεσμένων και των λαϊκών τάξεων, στις οποίες ανήκουμε και εμείς, ακόμη πιο θεμελιώδες για τον αγώνα — είτε κερδίζουμε είτε χάνουμε — είναι η ανάπτυξη της δύναμης του κινήματος, η οποία μπορεί να προκύψει τόσο από νίκες όσο και από κέρδη μέσα στους αγώνες για μεταρρυθμίσεις.\n\nΜερικά σημαντικά στοιχεία μέσα στους αγώνες για μεταρρυθμίσεις είναι τα εξής:\n\n1. Να αγωνιζόμαστε για τις μεταρρυθμίσεις άμεσα, χρησιμοποιώντας συλλογική εξουσία «από τα κάτω» απέναντι στη δύναμη των ελίτ, αντί για νομικίστικες, εκλογικές ή άλλες «λύσεις» από τα πάνω. Αυτό θα οικοδομήσει την εξουσία αντί να ενισχύει εξαρτήσεις από «σωτήρες».\n\n2. Να αναγνωρίζουμε πάντα, πριν από το τέλος του αγώνα, τους κινδύνους της ήττας —και να είμαστε προετοιμασμένοι να τους αντιμετωπίσουμε— καθώς και να τονίζουμε τη σημασία του αγώνα πέρα από τη συγκεκριμένη μεταρρύθμιση. Είτε οι μεταρρυθμίσεις κερδηθούν είτε χαθούν, ο αγώνας συνεχίζεται μέχρι να αλλάξει η άδικη κατάσταση.\n\n3. Να στοχαζόμαστε πάντα, να αναγνωρίζουμε πάντα τα σημεία που χρειάζονται βελτίωση και να προσπαθούμε συλλογικά να τα βελτιώνουμε. Αν δεν βασίζουμε τον αγώνα μας στην πράξη (praxis) —στον συνδυασμό δράσης και στοχασμού— τότε είτε καταλήγουμε σε κενή, αποκομμένη θεωρία από το περιθώριο, είτε σε άκριτο και αναποτελεσματικό ακτιβισμό.\n\nΜεσοπρόθεσμα, θέλουμε να οικοδομήσουμε εξουσία. Φυσικά θέλουμε να μειώσουμε την εκμετάλλευση, την καταπίεση και την κυριαρχία όπου αυτό είναι δυνατό· όμως, σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο —ανεξάρτητα από το αν κάποια συγκεκριμένη μεταρρύθμιση κερδηθεί ή χαθεί— ο ίδιος ο αγώνας πρέπει να συμβάλλει στην ενίσχυση των κοινωνικών κινημάτων και των οργανώσεων που βασίζονται στην τάξη, ώστε να μπορούν να αναπτυχθούν και να είναι πιο αποτελεσματικές στους μελλοντικούς αγώνες. Θέλουμε να δημιουργήσουμε μια δυναμική μέσα στην οποία η εξουσία των τάξεων «από τα κάτω» —άμεσα δημοκρατική, αντι-ιεραρχική, συλλογική και αντι-καταπιεστική— να γίνεται όλο και ισχυρότερη με τον χρόνο. Αυτή η δύναμη είναι αποτέλεσμα μιας αυξανόμενης και κοινής συνείδησης των αιτιών της εκμετάλλευσης, της κυριαρχίας και της καταπίεσης, καθώς και των τρόπων με τους οποίους μπορούμε να τις πολεμήσουμε και τελικά να τις τερματίσουμε. Είναι επίσης αποτέλεσμα καλύτερα λειτουργούντων οργανώσεων· μεγαλύτερης αλληλεγγύης· λιγότερης εσωτερικής καταπίεσης μεταξύ των μελών και μιας κοινής δέσμευσης όλων να αμφισβητούν κεντρικά τις διαφορετικές εκδηλώσεις της θεσμικής, συστημικής και πολιτισμικής καταπίεσης· μεγαλύτερης ανάπτυξης δεξιοτήτων και πιο ισότιμης κατανομής τους· μεγαλύτερης αφοσίωσης στον αγώνα· αναγνώρισης πιο αποτελεσματικών τρόπων αγώνα· και ούτω καθεξής.\n\nΜακροπρόθεσμα, θέλουμε αυτή η λαϊκή εξουσία «από τα κάτω» να αναπτυχθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε να μπορεί να τερματίσει αποτελεσματικά όλα τα συστήματα καταπίεσης, κυριαρχίας και εκμετάλλευσης και να τα αντικαταστήσει με άμεσα δημοκρατικά, ισότιμα, αντι-ιεραρχικά και συνεργατικά πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά συστήματα. Θεωρούμε ότι αυτή η επαναστατική κατάσταση θα προκύψει μετά από δεκαετίες αγώνων — νικών και ηττών — μέσα στις οποίες οι λαϊκές τάξεις θα αυξάνουν σταθερά την εξουσία τους και θα συνεχίζουν να απαιτούν όλο και περισσότερα, μέχρι το σημείο όπου οι απαιτήσεις των λαϊκών τάξεων θα είναι υπερβολικές για να τις παραχωρήσουν οι ελίτ· και η δύναμη των λαϊκών τάξεων θα είναι αρκετή ώστε να πραγματοποιηθεί αποτελεσματικά μια επανάσταση: η κατάργηση του κράτους και όλων των μορφών διακυβέρνησης που επιβάλλονται από τα πάνω, και η αντικατάστασή τους από άμεσα δημοκρατική λαϊκή λήψη αποφάσεων· η απαλλοτρίωση της γης και των μέσων παραγωγής από την καπιταλιστική τάξη και η κοινωνικοποιημένη αυτοδιαχείρισή τους «από τα κάτω» από τους εργαζομένους και τις κοινότητες· η εγκαθίδρυση παγκόσμιων οικονομιών χωρίς τάξεις, ισότιμων και συνεργατικών, όπου η οικονομική συνεισφορά θα γίνεται σύμφωνα με τις δυνατότητες και η οικονομική κατανομή σύμφωνα με τις ανάγκες· η κατάργηση όλων των συστημάτων καταπίεσης και η αντικατάστασή τους από κοινωνικά συστήματα, πολιτισμικές πρακτικές και σχέσεις που εκτιμούν και σέβονται όλους τους ανθρώπους στην πλήρη ανθρωπιά και ατομικότητά τους· η κατάργηση εθνικών συστημάτων που αποτιμούν έναν λαό περισσότερο από έναν άλλον και η αντικατάστασή τους από συστήματα που προσφέρουν αξιοπρέπεια, αυτοδιάθεση και ελευθερία σε όλα τα ανθρώπινα όντα και τα εκτιμούν ισότιμα σε ολόκληρο τον κόσμο· το τέλος της περιβαλλοντικής καταστροφής και η αντικατάστασή της από πρακτικές περιβαλλοντικής βιωσιμότητας και φροντίδας. Μακροπρόθεσμα, θέλουμε αυτή η λαϊκή δύναμη «από τα κάτω» να αναπτυχθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε να μπορεί να τερματίσει αποτελεσματικά όλα τα συστήματα καταπίεσης, κυριαρχίας και εκμετάλλευσης και να τα αντικαταστήσει με άμεσα δημοκρατικά, ισότιμα, αντι-ιεραρχικά και συνεργατικά πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά συστήματα. Θεωρούμε ότι αυτή η επαναστατική κατάσταση θα προκύψει μετά από δεκαετίες αγώνων — νικών και ηττών — μέσα στις οποίες οι λαϊκές τάξεις θα αυξάνουν σταθερά την εξουσία τους και θα συνεχίζουν να απαιτούν όλο και περισσότερα, μέχρι το σημείο όπου οι απαιτήσεις των λαϊκών τάξεων θα είναι υπερβολικές για να τις παραχωρήσουν οι ελίτ· και η δύναμη των λαϊκών τάξεων θα είναι αρκετή ώστε να πραγματοποιηθεί αποτελεσματικά μια επανάσταση: η κατάργηση του κράτους και όλων των μορφών διακυβέρνησης που επιβάλλονται από τα πάνω, και η αντικατάστασή τους από άμεσα δημοκρατική λαϊκή λήψη αποφάσεων· η απαλλοτρίωση της γης και των μέσων παραγωγής από την καπιταλιστική τάξη και η κοινωνικοποιημένη αυτοδιαχείρισή τους «από τα κάτω» από τους εργαζομένους και τις κοινότητες· η εγκαθίδρυση παγκόσμιων οικονομιών χωρίς τάξεις, ισότιμων και συνεργατικών, όπου η οικονομική συνεισφορά θα γίνεται σύμφωνα με τις δυνατότητες και η οικονομική κατανομή σύμφωνα με τις ανάγκες· η κατάργηση όλων των συστημάτων καταπίεσης και η αντικατάστασή τους από κοινωνικά συστήματα, πολιτισμικές πρακτικές και σχέσεις που εκτιμούν και σέβονται όλους τους ανθρώπους στην πλήρη ανθρωπιά και ατομικότητά τους· η κατάργηση εθνικών συστημάτων που αποτιμούν έναν λαό περισσότερο από έναν άλλον και η αντικατάστασή τους από συστήματα που προσφέρουν αξιοπρέπεια, αυτοδιάθεση και ελευθερία σε όλα τα ανθρώπινα όντα και τα εκτιμούν ισότιμα σε ολόκληρο τον κόσμο· το τέλος της περιβαλλοντικής καταστροφής και η αντικατάστασή της από πρακτικές περιβαλλοντικής βιωσιμότητας και φροντίδας.\n\n**Προχωρώντας μπροστά**\n\nΜε λίγα λόγια, πρέπει να απορρίψουμε τη νοοτροπία — το ρεφορμισμό — που βλέπει οποιαδήποτε συγκεκριμένη μεταρρύθμιση, ή ακόμη και μια σειρά μεταρρυθμίσεων, ως τον τελικό στόχο των αγώνων μας. Πρέπει επίσης να απορρίψουμε τη νοοτροπία — τον πουριτανισμό/«καθαρολογία» — που απορρίπτει όλες τις μεταρρυθμίσεις ως μεταρρυθμισμό και ως αντιπαραγωγικές και άχρηστες. Αντίθετα, πρέπει να συμμετέχουμε σε αγώνες για μεταρρυθμίσεις βραχυπρόθεσμα. Αυτοί οι αγώνες για μεταρρυθμίσεις πρέπει να είναι το μέσο μέσω του οποίου οικοδομούμε λαϊκή δύναμη «από τα κάτω» και οριζόντια — και την αντίστοιχη συνείδηση, τις δεξιότητες, την αλληλεγγύη, την ικανότητα και την οργάνωση — μεσοπρόθεσμα. Δεν πρέπει να σταματήσουμε να οικοδομούμε αυτή τη δύναμη, αλλά να συνεχίσουμε να την αυξάνουμε, να την αναπτύσσουμε και να προχωρούμε — ακόμη κι αν μερικές φορές σκοντάψουμε ή ηττηθούμε προσωρινά — προς τη δυνατότητα μιας επαναστατικής κατάστασης στην οποία θα καταστρέψουμε τις ίδιες τις θεμελιώδεις αιτίες της εκμετάλλευσης, της κυριαρχίας και της καταπίεσης, και όχι απλώς τα συμπτώματά τους.\n\nΠαραπομπές\n\n[1] Malatesta, Errico. The Anarchist Revolution: Polemical Articles 1924- 1931, Pg 81.\n[2] Kropotkin, Peter. The Conquest of Bread, Chapter 1: Our Riches.\n[3] “Especifismo in Brazil: An Interview with the Anarchist Federation of Rio de Janeiro (FARJ)” by Johnathan Payn.\n\n*_Το κείμενο αυτό παρήχθη από την Black Rose Anarchist Federation από τις ΗΠΑ. Το αγγλικό πρωτότυπο υπάρχει εδώ:https://www.blackrosefed.org/for-reforms-not-reformism/ Μετάφραση: Ούτε Θεός Ούτε Αφέντης._\n_**Όταν ο συγγραφέας μιλάει εδώ για εξουσία (στο αγγλικό) εννοεί την εξουσία από τα κάτω, την λαϊκή εξουσία. Ο όρος είναι δόκιμος στο αμερικανικό αλλά κυρίως στο λατινοαμερικάνικο αναρχικό κίνημα._",
  "title": "Οικοδομώντας εξουσία και προχωρώντας - Για μεταρρυθμίσεις, Όχι για ρεφορμισμό"
}